|
|
|
|
Morsztyn , 1627 yılında , edebiyat geleneği olan , Arian bir ailenin çocuğu olarak doğmuştur. Litvanyalı kazak lider Janusz Radziwill' in yanında asker olarak görev yapmış , Rusya savaşına katılmış ; 1656 yılındaki İsveç istilası sırasında ise , Polonya kralına sadık kalarak Polonya yanında savaşmıştır. 20 haziran 1656' da , Tyniec'deki çarpışmada , İsveçlilere esir düşmüştür.1658' de Arianlara uygulanan dinsel baskı nedeniyle , Polonya' dan ayrılarak , tekrar Radziwill'in koruması altına girmiş ve doğu Prusya'ya yerleşerek , 1689' da ölümüne kadar burada kalmıştır. Morsztyn , en çok lirik şiir türünde eserler vermiştir. Onun ilk dönem şiirleri, çoğunlukla askeri temalar üstünedir. 1661' de yazdığı " Zulüm Şarkısı " adlı şiiri, Arianların , 1658' de Polonya'dan sürülmelerini anlatır."1673'te , Khotim'de , Türklere Karşı Kazanılan Şanlı Zafer" adlı şiiri ise , 1674 yılında yayınlanmıştır. 1675 yılında ise , "Polonya Şiirleri" adlı eserini yazar. Bu şiirler , Polonyalı şair Trembecki'nin "Şiirsel Zevkler Bahçesi" adlı kitabının içinde yayınlanmıştır. Morsztyn , yaşamının son yıllarında kaleme aldığı "Simgeler" 'i de içeren şiirlerinin büyük bir bölümünü , "Yerel Esin" adı altında 1676 - 1680 yılları arasında toplamış ; esere , 1681-1684 arasında bazı eklemeler yapmıştır. Bu şiir koleksiyonu , ancak 1954 yılında yayınlanabilmiştir. Morsztyn , bu eserin önsözünde , kendi şiir sanatının , akrabası olan Jan Andrzej Morsztyn'den farklı olduğunu ; onun şiirinin , özdekçi ve görkemli olmasına karşılık , kendi şiirinin , kırmızı ipek yanında kaba keten gibi durduğunu yazar.Kendi şiirini yerel , basit ve sade olarak tanımlayan Morsztyn ; onları, saraydan çok , bir ev için yazdığını söyler. İnsan haklarının en güçlü savunucusu olan Morsztyn'in şiirlerinde; ciddi, melankolik bir hava duyumsanır.Şiirlerinde ; savaşın , insanı insanlıktan çıkarışının canlı sahnelerini gözler önüne serer. Zafer şarkısı yerine , insanlık dışılığın ve acı çekmenin görüntülerini sunar.Şiirleri , sadelik ile barok süslemelerini bütünleştirir. Ve bu şiirler , Arianlar tarafından yazılan şiir koleksiyonları arasında , en önemli bir paya sahiptirler.
Kaynakça : The History of Polish Literature Czeslaw Milosz / 1983 Dictionary of Polish Literature E.J. Czerwinski / 1994 Monumenta Polonica Bogdana Carpenter / 1989
|
