|
|
 |
Hayatı Vyazemski , 12 Temmuz 1792 de , Moskova' da aristokrat ve soylu bir ailede doğdu. Petersburg 'taki evlerinde İngilizce, Fransızca , Almanca ve İtalyanca öğrendi. Aileyi , Moskovadaki evlerinde yazar, Karamzin ve Zhurovski ziyaret ediyordu. 1802 yılında annesi öldü. 1805 te , babası tarafından Petersburg'a gönderildi ve burada bir cizvitin yanında eğitim aldı. Şair , 1806 yılında Moskovaya geri dönmüştür. 1808 yılında , babasının ölümünden sonra , Karamzin'in özenli öğretimi altına girmiş ve The Herald of Europa gazetesini yayınlamaya başlamıştır.1807 - 1811 yılları arasında , genç ve zengin bir aristokrat yaşamı sürmüştür. Bu dönemde , Batyuşkov ve Jukovski ' den şiir sanatını öğrenmiştir. 1812 yılında Borodino ' da işgalci Fransızlara karşı Rus ordusunda görev yapmıştır. Aynı yıl evlenmiş ve yine bu yılda doğan çacuğu , 1814 yılında ; Vyazemski , Paris'e girmekte olan Rus askerlerine katılırken ölmüştür. Askerden dönüşünde , bir süre devlet hizmetine girmiştir. 1815 yılında , şair Puşkin'in amcası , Vasiliy Lvoviç Puşkin ve Batyuşkov 'la birlikte , bir edebiyat kulübü olan Arzamas'a girmiştir. Vyzamski , herzaman için Arzamas doktirinlerinin en kararlı savunucularından biri olmuş ve şiirlerini bu doğrultuda geliştirmeye çalışmıştır. Vyazemski , edebi çalışmalarının yanında , bir yandan devlet hizmetindeki çalışmaları için sıkça Varşovaya gitmiş ve burada Lehçe öğrenmiştir. Polonya'dayken okuduğu , siyaset bilimi kitaplarının da etkisiyle Rus çarı I. Alexandr' dan hoşnutsuzluğunu dile getirmiştir. 1821 yılında , liberallere olan sempatisi dolayısıyla Varşova postasından atılmıştır. 1825 yılının Aralık ayında , yakın arkadaşlarının bir çoğununda katıldığı darbe girişimi sırasında hastalanmış ve aynı yıl , Rusya'da ilk kez bağımsız bir gazete yayımlamak isteyen Polevoy'a destek için , Moskova Postası'nda ona destek yazıları yazmıştır . 1837 yılında , Puşkin'in ölümünün ardında , Vyazemski gezi amacıyla Fransa ,Almanya ve İtalya'ya ; 1838'de ise , İngiltereye gitmiştir. 1840 yılında kızı ölmüş ve Vyazemski , Puşkin çevresinden geri kalan dostlarının birer birer yitirmeye başlamıştır. Bundan sonra sırayla ; 1844 yılında Baratinski'yi ; 1847 de ise Yazıykov'u kaybeder. Bu gruptan geriye kalan tek isim Pletniov'dur. Yine aynı yıl , Slavcıların karşıtlarını eleştirmiş ve Gogol'un bazı eserlerini okuyarak daha fazla tutucu olmuştur. Vyazemski , 1847 yılına kadar , maliye bakanlığında ki görevini sürdürür. 1849 yılında şairin en büyük kızı ölür. Bunun üzerine Vyazemski karısı ve kalan tek çocuğu olan oğlunu alarak İstanbul'a gelir. İstanbul'dan sonra Kudüs'e gider. Daha sonra ise Rusya'ya geri döner. 1851 yılında ise tekrar geziye çıkar ve Fransa , Almanya , İtalya ve İsviçre'ye gider. 1855 'te , II. Alexandr 'ın tahta geçmesinin ardından Rusya'ya dönerek eğitim bakanı olarak göreve başlar. Aynı zamanda , imparatorluk ailesinin danışmanlığını da üstlenmiştir. 1856 yılında , bölgenin sansür kurulu başkanı olarak hizmet etmiş ; bu yüzden , karşıtları ve liberaller tarafından eleştiriye uğramıştır.1858 de , bakanlık hizmetinden ayrılır ve yurt dışına çıkar. 1861 yılında Rus akademisi , Vyazemski için , yazarlık hayatının 50. yılı onuruna törenler düzenlerBundan sonra , şair , devamlı yurt dışına çıkmış ve gençlik anılarını yazmıştır. Hayatının son bir kaç yılında ise , eserlerinin toplu basımı için hazırlık yapmış , bu basım için otobiyografik bir önsöz hazırlamış ; ancak , bu isteğine kavuşamadan 10 Kasım 1878 'de Baden - Baden'de ölmüştür.
Eserleri
1) Derjavin Üzerine 1819 Vyazemski'nin ilk büyük elerştiri yazısı. Bu yazı , aydınlanmanın etkisinde ve romantik bir dille yazılmıştır.
2) İlk Kar 1819 Üzüntü 1819 Şair , bu ağıtlarında , diğer şiirlerinde olduğu gibi ; Arkaik üslup , zor söz dizimi ve Aleksandren ölçü kullanmıştır.
3) Öfke 1820 Bu şiir , ağıt ve od'un ögelerini bünyesinde birleştirir.
4) Eleştiri ve önsöz yazıları 1822-1824 Vyazemski , 1822 'de, Puşkin'in Kafkas Esiri adlı eserine bir eleştri yazısı yazar. Bu yazı ; olumlu , yapıcı ,ancak yargılarla doludur. Yazarın , 1820 yılından sonra , Puşkin'e olan dostluğunun gelişimini yansıtır. 1824 'te ise , yine , Puşkin'in Bahçesaray Çeşmesi adlı eserine bir önsöz yazar. 5) Kendini Kader Olarak Düşünen Kadın 1825 Vyazemski'nin bir ağıtı. 6) Rus Tanrısı 1828 Dünyanın boşluğuna ve temelsizliğine karşı şairin , nefretini yansıtan yergisi 7) Adolphe çevirisi 1831 Vyazemski , Fransız yazar Benjamin Constant'ın , Adolphe adlı eserini çevirir.
8) Fonvizin : Rus Dramaturgu 1848 Vyazemski'nin , Rus yazar Fonvizin üzerine bir incelemesi.
9) 1812'deki Rus Ordusunda Yer Almış Yaşlı Bir Askere Mektuplar 1854 Şairin , Brüksel'deyken ; Avrupanın siyasi durumunu irdelediği , mektuplardan oluşan bir derlemesi. 10) Tufandan ya da Yangından Önceki Moskova 1865 Moskova'daki hayatı betimleyen bu taslak eser ; gerçek ve canlı diyaloğun yeniden üretilebildiğini göstermiştir. 11) Eski Moda Bir Aile 1877 12) Griboyedov'un Moskova'sı 1878 13) Eski Not Defteri Şairin eleştiri incelemelerinin yer aldığı bu eser ; özgün ve ince bir anlayışın izlerini taşır.
Sanatı
Vyazemski , 1810 ile 1840 yılları arasındaki Rus aristokrat edebiyatının altın çağında; Puşkin'in de yer aldığı Arzamas topluluğunda, 19. yüzyılın ilerleyen yıllarına kadar, varlığını sürdürebilmiş neredeyse tek şairdir. Vyazemski , Puşkin döneminin en keskin eleştirel dehasıdır. Puşkin'in ardından, Rus edebiyatında çok önemli bir rol oynadığı 60 yıl boyunca; çarpıcı biçimde, aydın ve tutarlı bir tavrın sözcülüğünü üstlenmiştir.Vyazemski'nin ilk dönem şiirlerinde, her bir şiir; sözcüklerle yapılan bu savaşta, bir atılım ve bir saldırı niteliği taşır. Kimi zaman , anlamsız ve absürd görünen bu şiirler, aykırılık çerçevesi içinde ele alınmalıdır. Örneğin, Arzamas grubunun toplantılarında okunan şiirlerinin tümü, diğer ekollerin benimsediği üslubun yergileri sayılabilir. Puşkin'in ölümünden sonra dostlarını yitirmeye başlayan şairin, bu dönemde yazdığı şiirlerde yaşlılık ve yalnızlık gibi karekteristik temaların yanısıra, bir tür dinsel duyarlılık da görülmektedir. Ancak, Vyazemski'nin bu dönemde yazdığı düzyazılar daha önemlidir. Çünkü şair, en hızlı ve sert eleştirilerini bu dönemde yazmıştır. Vyazemski, bu yazılarında, ilk dönem aristokratik edebiyat adına söz almakta; 1840'ların doğalcı ekolüne, Belinski ve izleyicilerinin eleştirel tavırlarına saldırmaktadır.
Kaynakça :
- Slavic Excursions : Essays On Russian and Polish Literature Donald Dave 1990 - Büyük Larousse Gelişim Yayınları 1986 E-MAİL
|
