|
|
 |
Hawes; Chaucer ve Lydgate gibi yazarların eserlerini ezbere biliyordu.Kayıtlara göre, 1506’da, krala yazdığı bir balad için 10 şilin almıştır.1521’de, “Bay Hawse” adıyla kayıtlı bir yazara ise, bir tiyatro oyunu karşılığında, 6 sterlin ödenmiştir.”Bay Hawse”’nin, Hawes olması olasıdır.Sözü edilen oyunun izine de rastlanmamıştır. Hawes; 1503-04 yılında, bir alegori olan “Erdemlilik Simgesi”’ni, 1509’dan önce, Hz. İsa’nın cenazesi başında küfür edilmemesini öğütleyen “Küfürbazların Dinden Çıkışı”’nı, 1506’da “Eğlenceli Oyun”’u, 1509’da bir övgü şiiri olan “8. Henry’nin Taç Giymesi Üzerine Sevinçli Düşünceler”’i ve bilinmeyen bir tarihte de, “Aşıkların Avuntusu”’nu yazar.Ayrıca, Hawes’in olduğu sanılan, “Cam Tapınak” adlı bir şiir daha vardır.Aslında, Lydgate’in olan bu şiirin; zaman içerisinde, Hawes’in bir şiiri olduğu varsayılmıştır. Hawes’in en önemli şiiri, 1506’da yazdığı “Eğlenceli Oyun”’dur.45 bölüm ve 5816 dizeden oluşan şiir; 10 heceli çift dizelerden oluşan bir bölümün dışında, 7 dizelik kıtalar biçiminde yazılmıştır. Öykünün kahramanı Büyük Aşk, hareketli bir hayat sürmektedir.Bir gün, Bayan Ün ile tanışır.Bayan Ün, ona hayran olduğu Güzel Bakire’nin üstünlüklerini anlatır.Büyük Aşk, daha sonra, doktrin kulesine doğru yola çıkar.Orada, üzerinde hayatının betimlendiği bir perde görür.Bir süre sonra, Bayan Dilbilgisi ile ders çalışmaya başlar.Yazar, bu arada, çağdaşlarının tembellik ve oburluk gibi zayıf yönlerini anlatır. Büyük Aşk, daha sonra, Mantık ve Retorik’i ziyaret eder.Retorik; yaratma, düzenleme, söz sanatları ve söyleyiş başlıkları altında, derinlemesine tartışılmaktadır.Hawes, bu bölümde, alegoriyi savunur; cahilliğe ve tembelliğe çatar.Chaucer, Gower ve Lydgate gibi şairleri ise över.Büyük Aşk, Aritmetik’in sözlerini dinler.Sonra, Müzik’e gider.Güzel bakire de oradadır.Büyük Aşk, onunla dans eder.Ancak, aşkını dile getiremez.Öğüt’ün verdiği fikir üzerine, Güzek Bakire’yi bahçesinde ziyaret eder. Büyük Aşk, sonunda sevdiğine kavuşur.Ancak, arkadaşları, genç kızı uzak bir yere kaçırır.Büyük Aşk, onu bulmak için yola çıkar.Bunun için, öncelikle, Geometri ve Astronomi’den gerekli bilgileri alır.Daha sonra, şövalyelik kulesine gelir ve burada; Minerva’dan savaşmayı, Melizius’tan da şövalyeliği öğrenir.Sonra yola çıkar.Yolda bir cüceye rastlar.Bu aptal cüce, aslında, kadın düşmanı olan Godfrey Gobelive’dir.Büyük Aşk ve cüce, Venüs’ün başkanlığındaki bir parlamentoya gelirler.Venüs, Güzel Bakire’ye; Büyük Aşk’a sevecen davranmasını söyler. Büyük Aşk yola koyulur.Karşısına, 3 metre boyunda ve 3 başlı bir dev çıkar.Büyük Aşk onu yener.Yola devam eder.Uzakta, Güzel Bakire’nin sarayının bulunduğu adaya ulaşır.Bu adada, ateş kusan bir canavar olan Kötülük vardır.Canavarın yaktığı ateşin dumanından rahatsız olan Büyük Aşk, onun pençe darbeleriyle ağır yaralanır.Kendisine, Pallas tarafından bir krem verilir ve böylelikle iyileşir.Canavarı öldürür ve Güzel Bakire’nin sarayına ulaşır.İki aşık, kilise yetkilileri tarafından evlendirilir.Çift, uzun yıllar mutlu yaşar. Ancak, sonraları, hayatlarına para hırsı girer.Sonunda, Ölüm çıkagelir ve Büyük Aşk’ı alıp götürür.Eserin sonunda; Ün, Zaman ve Sonsuzluk gibi alegorik kişilikler, geçit töreni yaparlar.Hawes ise, eserdeki olası yanlışlıklar için özür diler.Bu yanlışlıkların ve hataların okuyucuyu sıkmaması için de dua eder. “Eğlenceli Oyun”; Hawes’in diğer şiirlerinde, farklı biçimlerde işlediği tüm temaları içinde barındıran en kapsamlı eseridir.Şiir, yok olmaya başlamış bir tür olan, ortaçağ alegorisini yeniden canlandırmak için bir denemedir.Konusu, bir insanın hayatının alegorisi olan bu şiir; ayrıntılarına kadar, titizlikle ve ustalıkla işlenmiştir.Şiirsel anlatım gücü ise, eserin bütününe bakıldığında, yer yer çarpıcı anlatımlarla yüklü kıtalarda göze çarpar.Ancak, buna rağmen; şiir sanatının, o tarihte ulaşmış olduğu yetkinliğin çok ötesinde değildir.Elisabeth türü destanların rakibi olduğu söylenemez. Şiir; antik ve skolastik öğretilerin, ulusal ve yabancı mitolojik ögelerin kullanıldığı, fantastik bir macera destanıdır.Hawes’in hayatının dönüm noktasını oluşturan bu şiirin öyküsü, De Guillevis’e dayanır.De Guillevis’in yazdığı eseri, Lydgate çevirir.Hawes, işte bu eserden etkilenmiştir. Anlatım, genellikle; kuru, geleneksel ögeler içerir.Ancak, geleneksel ögelerin; şaşırtıcı bir şekilde, tam ve doğru olarak aktarıldığını görürüz.Örneğin, Hawes, doğa sevgisini doyurucu bir şekilde anlatır.Ancak, şiirde; genellikle, poetiğin karşısında didaktiğin kurban edildiği izlenimi edinilir.Şiir, ortaçağ bilimlerinden sistematik olarak söz eder.Bölme ve karekök alma gibi, matematiksel işlemler konu edilir.Hawes, geleneksel makinecilik ile kaynaşmış olan modern hayatı sorgular.
Kaynakça: -The Cambidge History of English and American Literature 1907-21 -Catholic Encyclopedia K.M.Walden -Kindler Neues Literatur Lexikon 1990 E-MAİL
|
