|
|
|
|
Hayatı ve Eserleri :
Feltham , 1602 yılında , Suffolk bölgesinde yer alan Mutford'da , Thomas
Feltham'ın oğlu olarak doğar. 1620'de , en önemli eseri olan ,
"İlahi , Ahlaki ve Siyasi Yargılar" 'ı yazar. 146 adet kısa ve özlü
denemesinden oluşan bu eser , yer yer zor anlaşılır ve yapmacıklı olmakla
birlikte ; özgün ve parlak olmasa da , sağlam düşünceler ve az da olsa
etkili bir anlatım içermektedir. Feltham , eserinde şu savı ileri sürer : Feltham , eserin sonraki basımlarına , 40 şiirden oluşan "Lusonia" adlı eserini de ekler. Eser , 1700 yılına kadar 11 baskı yapar.James Cumming tarafından yayına hazırlanan 1806 baskısında ise , Feltham'ın hayatının ve eserlerinin bir dökümü bulunmakla beraber , çok sayıda yanlış da vardı. Eserdeki en önemli deneme , "Söylevde Gevezeliğe ve Sıkıcılığa Dair" 'dir. Yazar bu denemesinde , kendisini haklı çıkaracak ve karşıt olarak öne sürülen savları tek tek çürütecek her şeyi söylemiştir. Onu beğenmeyen yazarların , ortalama aklın anlatım yükünü kaldıramayıp , pes edene dek tümce üstüne tümce yığdıkları düşünüldüğünde , onun üslubuna kusur bulmalarını doğal karşılamak gerekir. Feltham , bir süre sonra , Anglikan Kilisesi papazı olur. Katı ve kuralcı bir papazdır. Ayni zamanda kralcıdır da. Kral 1. Charles'ı ikinci mesih ilan edecek kadar ileri gider. Yazar , orta yaşlarında , kral ve parlamento arasındaki çekişmeye ; ılımlı bir şekilde kralın tarafını tutarak katılır. Feltham daha sonra , bir dönem , Thomond'lu Earl'ün evinde , özel papaz ya da yazman olarak görev yapar. Daha sonra, Belçika ve çevresindeki ülkelere geziye çıkar. 1652 yılında , bu gezideki gözlemlerini aktardığı , "Hollanda , Belçika ve Lüksemburg'un Kısaca Özellikleri" adlı eserini yazar. Ben Johnson'un manevi oğlu Randolph, Feltham'a adadığı bir şiir kalemi alır. Feltham ve Randolph , bu olaydan sonra dost olurlar. Ancak , Feltham , yaşlı şair Ben Johnson,'a ise , yazdığı bir şiirle saldırır. Yazar , 1668'de , Northamptonshire'da hayata veda eder. Sanatı : Feltham , Bacon'ın öğrencisiydi. Özlülüğü ve espri anlayışıyla , bu İngiliz ahlakçısının en ileri gelen öğrencilerinden biriydi. Earle ve Fuller'in , Theophrastos'a borçlu oldukları gibi ; Feltham'da , Bacon'a borçludur. 17. yüzyılın burjuvaları için değerli bir filozof ve önder olan Feltham ; döneminde , şair Francis Quarles kadar ünlüydü. Feltham , düşünce edebiyatına , "Budala Gezgin" tipini sokan ilk yazardır. Ona göre , doğuştan budala olan beyefendiler , asla geziye çıkmamalıdırlar. Çünkü , onlar geziye çıkarlarsa ; gittikleri ülkelerde kötü alışkanlıklar , egzotik jestler ve öykünmecilikten başka hiçbir deneyim elde edemeyeceklerdir. Ülkelerine döndüklerinde ise , kötü örnek olacaklardır. Onun için , bu kişilerin geziye çıkmaması ; kendileri , aileleri ve ülkelerinin onuru için çok önemlidir. Feltham , denemelerinde bilgiçlik taslamaktadır. Vaaz vermeye eğilimlidir ; ancak , en uzun vaazı bile kimseyi bıktırıp usandırmaz. Gösteriş meraklısıdır ; ancak , bu , Shakespeare tarzı bir gösteriştir. Tüm dünyayı içine alan us gücü ; nesneler , insanlar ve olaylar arasında , başkalarına tuhaf ve gerçekdışı görünen , göze çarpmayan bağlantılar ve benzerlikler kurmaktadır. yazar , kuşku götürmez bir dehanın özelliklerini taşımaktadır. 19. yüzyıl İngiliz edebiyat eleştirmeni Henry Hallam , Feltham'ı en kötü yazar olarak nitelemiştir.Gerçekten de , yazarın çoğu kez güç anlaşılır , yapmacık anlatım içeren denemeleri ; kendisine örnek aldığı Bacon'ın inceliğinden yoksundur. Bununla birlikte , zengin betimlemelerinin ve güçlü kavrayışının ; düşüncelerine ve anlatımına belli bir kıvraklık kazandırdığı da yadsınamaz. Feltham , olayların ahlaki yönleri üzerine konuşurken ; ele aldığı konuda , amacına oldukça kısa ve özlü bir biçimde ulaşır. Yazara saldıran Hallam ise , onun üslubunu süslü bularak , kısa ve etkili anlatımını eleştirmiştir. Kaynakça : -Crowned Masterpiece of Literature David J. Brewer / 1902 -Encyclopedia Britannica 1911 Baskısı -Biographical Dictionary of English Literature -Lawyers , Physicians and Travellers Sara Douglas
E-MAİL
|
