|
![]() |
Hayatı ve Eserleri: Nebesky, 1818 yılında doğar.Orta öğrenimini, Prag’da, Alman Litomerice Koleji’nde tamamlar.Bu okulda,Çekçe konuşmak yasaktır.Çekçe konuşanlar yakalandığında, ceza olarak, ödevlerini defalarca yazmaktadır.Nebesky, üniversiteye de Prag’da başlar.Üniversitede, vatanseverlik bilinci edinir.Ayrıca, Çek yazarlar, Joseph Gaetan Tyl ve Karel Sabina ile tanışır.Bu 2 yazar, Nebesky’yi; ünlü Çek şair, Karel Hynek Macha’nın şiirleriyle tanıştırır. Nebesky, Prag’da bulunan Alman şairler, Meissner ve Hartmann’ın grubuna katılır.Burada, Fransız yazarlar Hugo ve Sand ile Alman yazarlar Heine ve Börne’yi okuyarak, bu yazarlara olan hayranlıklarını paylaşırlar.Özellikle, Mickiewicz’i bir deha olarak selamlamaktadır.Nebesky, onu tüm şairlerin üstünde tutar.Nebesky’nin, grubun bu tür okuma seanslarına katılması; onun, kendi melankolisinin ve yalnızlık tutkusunun şarkısını söylemesine yardımcı olur.Aşk hüznünü ve kendi ulusunu sıkıntılar içinde görme acısını; lirik biçimin, dehaya varan buluşlarıyla işler. Nebesky, 1843’te, “Çatışkılar” adlı şiirini yazar.Şiirde, Ahaverus, kendisini izleyen ölümden kaçmakta ve onun hakkında bilgi edinmek için, araştırma yapmaktadır.Bu arada, idealist bir şövalye, kahramanca ülkesini savunmaktadır.Materyalist ve Epikürcü olan diğer bir şövalye de, kendisini, tüm duyuların zevkinin araştırmasına adamıştır.Bu arada, her tarafı kasıp kavuran veba, herkesi cezalandırırken; bu 2 şövalye vebaya karşı da savaşmaktadır.Ahaverus, kendi halkının ve tüm insanlığın yazgısını üstlenmiş gibidir.Ancak, ölüm onu yakalar ve canını alır. Nebesky’nin en iyi şiirlerinden biri olan, bu romantik ve felsefi şiirde; Byron, Lenau, Macha ve Mickiewicz etkileri görülür.Ancak, şiirin konusu, çok da açık değildir.Şair, anlatmak istediğini, tam olarak anlatamaz.Bununla birlikte, idealist atılımın güzelliği, felsefi kavramların çarpıcılığı ve Avrupalı vurguları nedeniyle, bu eser; Macha’nın, “Mayıs”’ıyla bir tutulabilir. Nebesky, aynı yıl, eğitim için Viyana’ya gider.O dönemde Viyana, genç Slav hareketinin merkezi konumundadır.Çekler, Yugoslavların ve Slovakların koruması altındadır.Nebesky, bu arada, eskiden beri dostu olan, Havlicek-Borovsky ile karşılaşır ve onunla birlikte, pek çok ortak iş yapar.Ülkede yaşayan Yahudileri kazanmak için, büyük çaba harcayan yazar, bunda tam bir başarı sağlayamaz. Ama, şair Siegfried Kapper’i, yanına çekmesini bilir.Bu arada, yazdığı bazı makaleleri; Çek dilinde yayın yapan, “Çek Hazinesi Günlüğü” adlı dergide yayınlanır. 1846 yılında, “Bohemya’dan Mektuplar” adlı eserini yazar.Daha sonra, kendini, Sırp halk edebiyatı araştırmalarına verir.Bu edebiyattan, pek çok çeviri yapar.Ayrıca, Çek edebiyatı tarihinin kurucusu olma yolunda, adımlar atmaya başlar.Wolf Gervinus ve Lachmann gibi Alman romantiklerinin etkisinden henüz kurtulamadığından, hazırladığı edebiyat tarihini, klasik biçimde yazmaya karşı çıkar.Çünkü, ona göre; bu tür yazma şekli, sadece bibliyografik bir repertuar hazırlamak demektir.Yazar, böylelikle, her türlü adın yer aldığı ve her dönemi yansıtan eserlerden örneklerin verildiği bir edebiyat tarihi hazırlama kararı verir. Nebesky, 1848’de politikaya atılır ve milletvekili olur.1849’da, Prag Üniversitesi’ne, öğretim görevlisi olarak atanır.Burada, Yunan edebiyatı dersleri verir.1850 yılında ise, “Çek Hazinesi Günlüğü”’nün yönetimine getirilir.Nebesky, bu göreve geldiğinde,1848 devriminden sonra uygulanan sansürle karşılaşır.Bu durumun zorluklarına rağmen, görevini, 1861 yılına kadar sürdürür. Gazetedeki görevini bıraktıktan sonra, çeviri işine ağırlık verir.Aristophanes’in birçok komedisini, Aiskhylos’un “Prometheus” ve “Eumenides”’i ile Plautus ve Terentius’un bazı komedilerini çevirir.Ayrıca, İspanyol şiiriyle ilgilenip; önce, İspanyol romansları hakkında bir makale yazar.Daha sonra, 1864’te; yine bu konuyla ilgili olarak, “İspanyol Romanslarından Bir Demet” adlı eserini yazar.Bu eserinden sonra, Neo-Grek halk şiiriyle ilgilenir.Bunun sonucu olarak, yine 1864’te, “Yeni Yunan Halk Şarkıları” adlı eserini yazar.1868 yılında da, “Bohemya Hazinesi Tarihi” adlı eserini yazar.Nebesky ,1882’de hayata veda eder.
Sanatı: Nebesky, şiirin kutsal havası hesaba katıldığında; yeterince güçlü ve kalıcı olmasa da, oldukça akıllı ve önemli biri sayılır.O, aynı, Sabina ve Koubek gibi, Karel Hynek Macha’nın anısının koruyucusu olan bir romantiktir.Onun vatanseverliği, daha bilinçli, daha derin ve daha pratiktir.O, ulusunun entelektüel düzeyini yükseltmek için, oldukça çaba harcamıştır.
Kaynakça: -Histoire de la Litterature Tcheque H.Jelinek/1930 -Dictionnaire des Litteratures Philippe Van Tieghem/1984
E-MAİL
|