|
|
 |
Hayatı ve Eserleri : Marechal , 15 ağustos 1750'de Paris'te doğmuştur. İlk eğitimini tamamladıktan sonra , hukuk ve kütüphanecilik eğitimi alır. Daha sonra , Paris parlamentosunda avukatlık yapar.Ancak konuşma zorluğu olduğu için , bu görevini bırakır ve yazarlığa başlar. Rousseau'dan etkilenerek , daha çok pastoral konuları kapsayan ve antik yunan şair Anakreon tarzı hafif şiirlerle , erotik şiirler yazmaktadır.Şiirlerini , Berger Sylvain takma adıyla yazar.Bu arada , Mazarin kütüphanesine müdür yardımcısı olarak atanır.Bu görev sırasında , kendi zevkine göre , edebi ve tarihsel araştırmalara girişir. Güçlü bir belleğe sahip olduğu için , kısa bir sürede , kapsamlı bilgilere sahip olur.Bu bilgiler , derin olmaktan çok , geniş ; sağlam olmaktan çok , hoş bir karaktere sahipti. Marechal , bir süre sonra felsefeyle ilgilenmeye başlar. Kendine , Vergilius yerine Lucretius'u örnek alır ve doğayı , bir filozof ve ahlakçı olarak tanımlamaya çalışır.O , giderek materyalist ve ateist felsefeyi benimsemektedir. İlk şiir denemelerinden sonra , 1799'da , kapsamlı ilk eseri olan "Yeni Pibrac" 'ı yazar.Marechal , bu eserinde , 16. yüzyıl Fransız yazarı Pibrac'ın , didaktik ve felsefi dörtlüklerine öykünmüştür.Eser , 100 kıtayı kapsar ve bunların her biri , düzyazıyla açıklanmıştır.Kıtalarda , şekilden çok görüntü önemlidir.Yazar , bu şiirlerde ; erdemi , iyilik sevgisini , alçakgönüllülüğü ve ruh yüceliğini savunur. Ancak , biraz da kuşkucudur.Aynı yıl , "Her Yaşın Kitabı" 'nı yazar. 1781'de "Tanrı'nın Ahlakı Hakkında Bir Şiirden Parçalar" ve "Yeni Lucretius" adlı eserlerini yazar.Bunlardan ilkinde , yazarın Tanrıtanımazlığı iyice su yüzüne çıkmaktadır.Yazar , güç ve incelik açısından , Lucretius'a asla ulaşamadığı halde ; bu eserde , kendini , onun izleyicisi olarak görür.Marechal'in bilinen en ünlü sözü de , bu eserdedir : "İnsan Tanrı'yı yaratalım ve bu Tanrı bizim şeklimizde olsun dedi. Tanrı'yı yarattılar ve insan kendi eserine taptı." Eserin halk tarafından fazla tutulmadığını gören Marechal , şiirsel dile sahip kutsal kitap peygamberlerine öykünerek, 1784'te , "Tufandan Kurtarılan Kitap" adlı eserini yazar.Eser , İncil'in alaycı bir kopyasıdır. Bu eser yüzünden , Marechal , kütüphanedeki işini kaybeder.1788'de , "Namuslu Adamlar Almanağı" adlı eserini yazar. Bu kitapta , bir önceki eserinin aksine ; din ulularının değil , eski ve yeni çağın en ünlü kişilerinin adlarına yer verir. Yazar , böylelikle , bir önceki esere gösterilen tepkiyi almayacağını düşünür. Ancak , bu esere gösterilen tepki, daha büyük olur ve eser , parlamentonun emriyle yaktırılır ve Marechal, 4 ay hapse mahkum olur. Yazar , aynı yıl , "Aşk Sözlüğü" ve "Bir Kralın Büyük Oğlunun İlk Dersleri" adlı eserini de yazar. 1789'da , "Erdem Üstüne Kitap" adlı eserini yazar. Bu eserde , her yüzyılın ahlakçılarından alınmış parçalar ve bunların açıklaması vardır.Yazar , bu açıklamalara , etkili bir dille beğeni ve eleştirilerini de eklemiştir.1789 devriminden sonra , Marechal, rahat bir nefes alır ve konvansiyon yönetiminin savunduğu ilkeleri benimser. Robespierre'in ilan ettiği bayram hakkında , övgü şiiri yazar ve bu şiirde , akıl Tanrıçasına tapmayı önerir.Yazar , sözünü ettiği bu akıl Tanrıçası adına kulüpler , tiyatrolar , söylev salonları kurar ; dramlar ve şiirler yazar.Marechal, bir ara , "Paris Devrimleri" adlı Jacoben bir gazetede de çalışır. 1790'da "Ermişlerin Yaşamı Üzerine" adlı eserini yazar ve "Diyojen' in Fıçısı ya da Din Adamlarının Devrimi" adlı gazeteyi çıkarmaya başlar.Bu gazete , kiliseye ve dine karşıt bir gazetedir.1791'de "Tanrı'sız bir Toplumun Kuralları" adlı eserini yazar. Devrimin önderi Robespierre'in gözden düşüşünden sonra, bir süre şaşkınlık geçiren Marechal , Babeuf'ün düşüncelerine sahip çıkmaya başlar ve onunla dostluk kurar.Bu dostluk sonucunda , 1793 yılında , "Kralların Kıyamette Yargılanması" adlı tiyatro eserini sahneye koydurur.Bu eser , büyük başarı kazanır.Yazar , bu tek perdelik oyununda ; Avrupa'nın bütün uluslarının krallarının ve tiranlarının , bir adaya sürgüne gönderildiğini düşler. Aynı yıl , Prudhomme ile birlikte , "Devrimin Sonuçları" adlı eseri kaleme alır. Marechal , 1794' de , "Aklın Bayramı" adlı bir opera yazar.Bu eserde , bir papazın kovuluşu anlatılmaktadır. Ve bu operayla , ülkenin cumhuriyet bayramı arasında bir köprü kurulmak istenmektedir.Marechal , Babeuf'le olan dostlukları sonucunda ; onun , baskıcı sosyalist düşüncelerini benimsemiş ve "Eşitler Bildirisi" 'ni hazırlamıştır. Bu yazı, isyana katılan Babeuf' ün evinde bulunmuştur.Yine aynı yıl , Marechal , "İncil' in Yanında ve Karşısında" adlı bir eser daha yazar. 1796 ve 1797'deki yargılamalardan kurtulan Marechal ; 1797'de , Bonaparte'ın iktidara geleceğini sezerek , "Bonaparte'ın Zaferine Çeki-Düzen ya da Kendisine Mektup" adlı eserini yazar.1798' de "Tanrısız İnsanların Yasası ve Tapımı" ile "Her Ülkenin ve Tüm Zamanların Papazları Üstüne Özgür Düşünceler" adlı eserlerini yazar. 1799'da , " Pitagoras'ın Gezileri" adlı eserini kaleme alır.7. yüzyılın topografik bir tablosu olan bu eser ; Barthelemy'nin , "Anacharsis' in Yolculuğu" adlı eserine benzer.Ancak , değeri , o eserden daha düşüktür. Marechal , 1800'de , "Eski ve Yeni Tanrıtanımazlar Sözlüğü" adlı eserini kaleme alır. O , bu sözlüğe ; yakın dostu Lalande' ın yardımıyla , tüm yüzyılların tanınmış filozof ve Tanrıbilimcilerinin adlarını almıştır.Bunlar arasında ; Saint-Augustin , Saint-Justin , Pascal , Bossuet , Bellarmin ve Leibniz gibi yazarlar vardır.Zamanın yönetimi , bu eserin yayınlanmasını engeller.Eserin özetinin bile , gazetelerde çıkmasını yasaklar.Ancak , yine de ; Lalande'ın , esere geniş bir ek yazı yazmasını engelleyemez.Lalande , bu ek yazıda , Napolyon ve Kant'ın da Tanrıtanımaz olduğunu ileri sürer. Marechal , devrime uygun yeni bir takvim projesi üzerinde de çalışmıştır.Onun önerdiği takvimde , bir yıl ; 10günlük , 36 bölüme ayrılıyordu.Buna ayrıca , 5 ; artıkyıllarda da , 6 gün ekleniyordu. 1800 yılının sonlarına doğru , Montroug'a çekilen Marechal; orada , oldukça neşeli bir eser olan , "Kadınlara Okumayı Yasaklayan Yasa Taslağı" 'nı yazar.1802'de , birinci konsül'e pek hoş gelmeyen , "Rusya Tarihi" adlı eserini yazar.Ölümünden bir gün önce bile , karısına güzel dizeler yazdırmış ve gözleri kapanırken bile , dostu Lalande' la felsefi söyleyişler yapmıştır.Marechal , 18 ocak 1803'te , bu şehirde ölmüştür.
Sanatı : Marechal , Diderot ve Holbach'ın da saptadığı gibi , materyalizmin son temsilcisidir.O , dinle ilgisi olmayan metafizik araştırması yapmış ; Tanrı ve ölüm ötesi ile ilgisi olmayan , bir ahlak doktrini kurmuştur.Onu , çağındaki Tanrıtanımazlardan ayıran en önemli özellik ; düşüncelerini , şiirsel olarak anlatmış olmasıdır.O , "Fransız Lucretius'u " 'dur. Marechal'in Tanrı'sı evrendir , doğadır ; Bilinç ve duyularımıza düşen her şeydir.Onun kitaplarında ; "Erdem" sözcüğü , "Tanrıtanımaz" sözcüğü kadar yer alır.Ona göre ; bir insan , Tanrı'ya inanmadan da erdemli olabilir. Ancak , yalnızca erdemli kişi , Tanrıtanımazlık hakkına da sahiptir. Marechal'e göre , Tanrıcılık saçmalıktır ; yaradancılık ise , savunulmaz bir varsayımdır. İnsanı bu tür inançların baskısından kurtararak , aklın özgür gücünü sağlamlaştırmak gereklidir.O , her çeşit yaptırımdan uzak ve Tanrıtanımazlığa dayalı bir ahlak anlayışını savunuyordu. Tanrıtanımazlığında , ansiklopedistleri aşan Marechal , ütopik toplumcu düşüncenin önderlerindendi.
Kaynakça : Dictionnaire des Litteratures Bordas / 1994 Filozoflar Ansiklopedisi Cemil Sena Remzi Kitabevi / 1976 Felsefe Ansiklopedisi Orhan Hançerlioğlu Remzi Kitabevi / 1985 Ana Britannica Ana Yayıncılık / 1986 Büyük Larousse Gelişim Yayınları /1986
E-MAİL
|
