|
|
 |
Svedberg , 28 ağustos 1653'te , Falun yakınlarındaki Dalarne'de doğar.Babası , Daniel Svedberg;annesi ise , Anna Peders'dir.İlköğrenimden sonra , 1666 yılında , ailesiyle birlikte Uppsala'ya taşınır.Yazar , daha sonra , Lund'a gider ve burada yüksekokula başlar.1669 yılında okuldan mezun olur.Bu arada , Petrul Halm'dan , yerel dil konusunda eğitim alır.1674 yılında , Lund'dan Uppsala'ya döner ve burada öğretmenlik hakkını kazanır.Svedberg , bu şehirde , 1682 yılına kadar kalır. Yazar , kendini geliştirmek için , bir süre Avrupa yolculuğuna çıkar.İngiltere , Almanya , Fransa ve Hollanda'ya gider.16 aralık 1683'te zengin bir maden ocağı sahibinin kızı olan , Sara Behm ile evlenir.Daha sonra , saray vaizi olarak görev alır.Svedberg , açık sözlü ve korkusuz biriydi.Döneminin ahlaki bozulmasına karşı zorlu bir mücadele verir ve yapılan yanlışları ve haksızlıkları , gerek soylular ve gerekse de halk içinde çekinmeden dile getirirdi.Bu yüzden , onun verdiği vaazlardan , kraliyet sarayı her zaman çekinmiştir. 1688 Yılında , 7 çocuğundan 3.'sü ve erkek çocuklarının 2.'si olan Emanuel doğar.Svedberg'in bu çocuğu , gelecekte kendisinin başarılarını gölgeleyecek olan ve İsveç edebiyatının en önemli yazarlarından biri olan Emanuel Swedenborg'dur. Svedberg , 1690 yılında , "İsveç İlahileri" adlı kitabını büyük zorluklarla yayınlar. Ancak , bu kitap , onu parasal zarara uğratır.Aynı yıl , Vingaker'de papazlık görevine çağırılır;ancak , 1692'de gider.Burada fazla kalmaz ve kısa bir süre sonra , Uppsala'ya geri döner. Svedberg , 1645 tarihli eski ilahi kitaplarından birini , gözden geçirerek düzeltmeye başlar.Daha sonra , bu işi geliştirip , birçok kitabın düzeltisini yapma kararı alır.Arkadaşı Urban Hiarne ile birlikte , eski ilahileri inceleyerek , modası geçmiş olanları elemişlerdir.Ayrıca , bazılarının düzeltisini yapıp , başka dillerden ilahiler çevirmişler ve kendileri de ilahi yazmışlardır.Bunun üzerine , kral 11.Karl , İncil'i ve çeşitli ilahi kitaplarını düzenleme işini üstlenen , bir komisyon kurulmasına karar verir ve komisyonun başına Svedber'i getirir.Yeni ilahi kitapları da önerecek olan bu komisyonda , piskoposlar ve profesörler bulunuyordu. Komisyon , ivedilikle çalışmaya başlar.1693'te , Uppsala'daki teoloji fakültesi , bu çalışmaların sonucunu inceler ve onaylar.Bu onay ve başpiskoposun imzası sonucunda , Svedberg; kraldan , 482 ilahiden oluşan bu kitabı basma izni alır. Ancak , bir grup papaz , ilahilerin gelenekselliğe uymadığı gerekçesiyle karşı çıkar.Onlara göre;bu ilahiler , adanmışlığa uygun olmayan bir üslup taşımaktadır. Tartışma büyüyünce , kral; Svedberg'i eleştirenlerin de içinde yer aldığı , yeni bir komisyon oluşturulmasını ister.Yapılan incelemeler sonucu , eleştirilerin yersiz olduğu saptanır ve çalışmaların devamı öngörülür.Ancak , yine de , bir grup İsveçli ve Finlandiyalı piskopos; ilahilerin , birçok yenilik taşıdığından yakınır. Svedberg , 1694'te , Uppsala'da teoloji profesörü olur.Daha sonra , profesör olduğu bu üniversitede , rektörlük görevini üstlenir.1695'te , komisyonun çalışmaları sona erer ve Svedberg'in gözden geçirip düzelttiği kitap , "Yeni İlahiler" adıyla çıkar.Kitapta , 413 ilahi yer almaktadır ve eser , bu şekliyle , İsveç kilisesindeki geçerliliğini uzun yıllar korur.Kitap , yetişkinler için olduğu kadar , çocuklar için de ilahiler içeriyordu.Bu ilahiler , gündelik kullanım içindi;yani bir tür "Gereksinim Şiiri" 'ydi.Ve hayatın her evresine egemen olan , adanmışlığı dile getiriyordu.Kitabın hazırlanmasında; piskoposlar , profesörler , şairler ve hatta İsveç şansölyesi , Magnus Gabriel de la Gardie de yer almıştı.Kitapta , ünlü yazar Haquin Spegel 'in de , 58 ilahisi vardır. Svedberg , 17 haziran 1696'da , karısını kaybeder.Bir süre sonra , ikinci evliliğini yapar.Aynı yıl , önemli bir eğitim kurumunda yönetici olur.Teoloji konularında toplantılar yapar ve bu toplantıları yönetir.1702 yılında , Skara başpiskoposu olur.Dilbilimle ilgili çalışmalarına , hem İsveç'te , hem de Londra'da devam eder.Bu çalışmalarda , dilin yazım kurallarına , bazı öneriler getirir.Yazar , eski heceleme kurallarının kullanılmasından yanaydı.Ancak , sistemleştirmeyi; değişen sesli harf kullanımı yüzünden başaramadı.Aynı yıl , Kraliçe Ulrika Eleonora , Svedberg ailesini soyluluk ünvanıyla onurlandırır ve aileye , "Swedenborg" soyadını verir. Svedberg , bir süre sonra , Skara yakınlarındaki Brunsbo piskoposluk bölgesine , birçok yardımda ve katkıda bulunur.1729 yılında , yazarın , "Hayatın Betimlenmesi" adlı eseri çıkar.Eserin , ahlakça değeri olan , saf ve incelikli nitelikleri , günümüzde ilgi görmemektedir.Ancak , eserdeki anekdotlar ve gündelik hayattan çekip çıkarılmış olan küçük ayrıntı ve gözlemler , gerçekçiliğe olan düşkünlüğümüzü doyuracak güçtedir.Svedberg , 26 temmuz 1735'te , Skara başpiskoposu görevindeyken , hayata veda eder. Kaynakça : - Svensk Litteraturhistoria i Sammandrag Karl Warburg / 1904 - Svenskt Biografiskt Handlexikon Herman Hofberg / 1906 - A history of Swedish Litrature Lars G.Warme / 1996 - Emanuel Swedenborg : Prophet , Seer and
Revelator - Emanuel Swedenborg : The Man Who Talked with
Angels - Dictionnaire des Litteratures Philippe Van Tieghem / 1984
E-MAİL
|
