|
|
 |
Hayatı: Dahlstierna, 7 eylül 1661’de, Dalsland’da, Örs kilise evinde dünyaya gelir.Babası, Lutherci bir kilise vaizi olan, Andreas Thortensen Eurelius’dur.Karlstads lisesini bitirdikten sonra, 8 eylül 1677’de, Uppsala üniversitesine girer.Burada öğrenciyken, Olaus Rudbeck tarafından; Livonya’da ve Livland’da, arazi ölçümü yapan bir heyet için önerilir.Dahlstierna, 12. Karl’ın dışişleri bakanı olan, Olof Hermelin’in çok yakın arkadaşıdır ve birkaç yıl boyunca onunla mektuplaşmıştır.Şair, bir süre, Östersjön’de gemicilik üzerine eğitim alır. 1681’de eğitimine ara verir.Tarım aletleriyle ilgili bir komiteye katılır.İsveç’in sömürgesi altındaki ülkelere ziyaretlerde bulunur.Bu ziyaretler, 1685 yılına kadar sürer.Daha sonra, eğitimini tamamlamak için Almanya’ya gider.Birkaç üniversitede eğitim alır.Leipzig üniversitesinde, “Seçkinlik Hakkında” adlı çalışmasıyla profesörlük ünvanı alır. Dahlstierna, bir süre sonra, İsveç’e geri döner.1690’da, tarım gereçleri müdürlüğüne getirilir.Rügen ve Pomeranya’da görev yapar.1691’de, tarım gereçleri sınavına girerek kazanır.Pomeranya’yı kalkındırmak için çaba gösterir.Bu yüzden, “Alman Tarım Gereçlerinin Babası” olarak anılır.Aynı yılın 7 eylül’ünde, tarım gereçleri genel müdürlüğüne getirilir ve böylelikle, sürekli olarak, Pomeranya’da yaşamaya başlar.1699’da, Anna Schloman ile evlenir.1700’de, oğulları Gunno Henrik ve 1702’de de, Anders Gottfried doğar.Yine, aynı yıl, Dahlstierna soyadını ve soyluluk ünvanını alır.Şair, 9 temmuz 1709’da, Pomeranya’nın Stralsund şehrinde vefat eder.
Eserleri: 1) Kralın Şairi 1697 Dahlstierna’nın, kral 11. Karl’ın ölümü üzerine yazdığı cenaze şiiri.11. Karl, 5 nisan 1697’de ölür.Aynı yıl, kıtlık da yaşanır.Bu olay, Tanrı’nın bir cezası olarak yorumlanır.Kral, aylar sonra, 24 kasım’da toprağa verilir.Kralın yiğitliği ve çektiği acılar, ruhban sınıfından görevlilerce, kürsülerde yüksek sesle anlatılır.Dahlstierna da, bu olaya, “Kralın Şairi” şiiriyle katılır. Şiir, 268 kıtadan oluşmaktadır.Vatansever bir duyguyla yazılmış olan bu şiirde, İtalyan şair Marini’nin etkisi görülmektedir.Hatta, bazı kıtalarının, onun şirinden çeviri olduğu görülmektedir.Krala adanan bu şiir, zamanının geleneklerini ve değişik insan tiplemelerini konu edinir.Şiir, hexametre ölçüsüyle yazılmıştır ve İsveç edebiyatında, ilk kez “Ottava Uyağı” bu şiirde kullanılmıştır. 2) Gotların Savaş Şarkısı 1701 Dahlstierna’nın; 12. Karl’ın, 1700 yılındaki Narva ve Saksonya zaferlerinin kutlanması için yazdığı baladlar bütünüdür.Şiirde, kazanılan zaferler, Narva adlı gururlu bir kız şeklinde betimlenmektedir.Ona aşık olan genç Peter, kıza sürekli kur yapmaktadır.Ancak, Narva’nın gönlünde; zafer kazanmış olan, genç kahraman 12. Karl vardır.Narva, Karl’a bağlılık yemini etmiştir. 116 kıtadan oluşan bu şiir, 12. Karl ve Peter arasındaki çekişmenin, alegorik olarak yansıtıldığı bir savaş şiiridir.Şiir; hem politik, hem de tarihsel ögeler taşır.Dahlstierna, bu şiiri yazarken, eski İsveç halk türkülerinden yararlanmıştır. 3) Sadık Çoban Dahlstierna’nın; Giovanni Battista Guarini’nin, “Sadık Çoban” adlı eserinden yaptığı çeviri. 4) Saxa Eğlenceleri 1707 41 kıtadan oluşan bu şiir, türkü formunda yazılmıştır ve Altranstadt’da geçen olayları, destanımsı bir şekilde anlatmaktadır.Şiir, İsveç halkının özgürlüğe olan bağlılığını yansıtır.
Sanatı: Öğrenme tutkusu ve çalışkanlığı son derece etkileyici olan Dahlstierna; kendini, klasik ya da modern örneklere birebir benzetmekten özenle kaçınmıştır.Ancak, yine de, İtalyan edebiyatından; Giovanni Battista Guarini, Giovanni Ambrogio Marini ve Gianfarncesco Loredano ile Alman edebiyatından, Daniel Caspar von Lohenstein ve Christian Hoffmann von Hoffmannswaldau’dan etkilenmiştir. Olof Rudbeck ile tanışıklığı, Dahlstierna’yı şiir yazmaya yöneltmiştir.Şair, genelde, düğün ya da cenaze törenleri için şiir yazmıştır.Ancak, onun ülkesi için yazdığı şiirleri, İsveç edebiyatında önemli bir yer tutar.Bu şiirlerinde, alev alev vatanseverlik fışkırmaktadır.
Kaynakça: -A History of Swedish Literature Lars G. Warme/1996 -Gunno Eurelius Dahlstierna
Kjell Aberg -Svenskt Biografiskt Handlexikon Herman Hofberg/1906 -Svensk Litteraturhistoria i Sammandrag Karl Warburg/1904 E-MAİL
|
