 |
Birbirinden farklı birçok versiyonu olan bu anonim Faroe baladı , büyük
olasılıkla 14. yüzyılda ortaya çıkmıştır.Oldukça uzun olan balad ,
13.yüzyıl İzlanda sagası olan "Hemings Pattr Aslaksonar" (Heming
Aslakssolm'un Anlatısı) ile bağlantılıdır.Ancak , bu eski nordik öykünün
bir uyarlaması değildir.Tıpkı , Hemings Pattr'da olduğu gibi , iki
bölümden oluşur : "Geyta Tattur" (Geyti'nin Şarkısı" ve "Galta Tattur" (Galti'nin
Şarkısı).Baladın tamamı 120 adet 4dizelik kıta içerir.
"Geyti'nin
Şarkısı" adlı ilk bölümde Norveç kralı Harald , bir çiftçinin oğlunun
olağanüstü yeteneklerini duymuştur.Onun , gerçekten bu yetenekler sahip
olup olmadığını anlamak için , sınamak ister.Kral , çiftçi Aslakur (Aslak)'a
gider.Ancak çiftçi , rüyasında bu olayı gördüğü için , krala tüm
oğullarının öldüğünü söyler.Bir süre sonra , kral , Aslakur'un oğlu Geyti
ile karşılaşır.Ve onu yarışa davet eder.
Öncelikle , yüzme yarışı yapılır.Kral , kralın eniştesi ve Geyti arasında
yapılan yarışta ; Geyti , hem kralı hem de eniştesini geçer.Daha sonra ,
ikinci yarışmaya geçilir.Bu yarışmada , Geyti'den , kardeşinin başının üstüne
konan bir cevizi okla vurması istenir.Geyti , atışını yapar ve başarılı
olur.Ancak , elinde bir ok daha vardır.Kral , ikinci oku sorar.Geyti de , eğer
yanlışlıkla kardeşini vurmuş olsa ; bu ikinci okla , kendisini vurmayı
planladığını söyler.Kral , daha sonra ; Geyti'nin , dik ve dar bir
yamaçtan kıyı boyunca , su üzerinde kayak yaparak inmesini ister.Geyti ,
bunu da başarır.Bu arada , Geyti aşağı inerken , kralın mantosunu yakalar
ve onu aşağıya atmayı dener.Ancak kral , bu olayı rüyasında görmüş olduğu
için , mantosunu gevşekçe örtmüştür.Geyti , daha sonra , ulaşılamayan bir
kayaya çıkar ve azizler tarafından kurtarılır.Bu olaylardan sonra da ,
İngiltere'ye gider.
İkinci bölüm olan "Galti'nin Şarkısı" 'nda ise , İngiltere kralının
kardeşi Jarl Tostan , krallığın yarısını istemekte ; Norveç kralı Harald
da ,Tostan'ı desteklemektedir.Bu arada , Galti İslandfari adlı bir kişi ,
İngiltere'ye yolculuk yaparken ; bu yolculuğun sonunda , kralın
öleceği kehanetinde bulunur.İngiltere kralı ise , kardeşi Tostan'a ,
krallığın yarısını vermeyi kabul ettiğini açıklar.Ancak , Tostan'ı destekleyen
Harald'a hiçbir şey vermek istemez.İngiltere kralı , daha sonra , Tostan
ve Harald'ı ;taşkınlık yapmamaları koşuluyla , bir davete çağırır.Ancak ,
bu davette , Norveçliler saldırıya uğrar.Harald dışında herkes ölür.Geyti
, Harald'ı öldürmesi için çağrılır.Geyti kralı öldürür.Ancak , bir daha
hiçbir dövüşü kazanamaz.
"Geyti
Aslaksson" baladı , 3 kısa bölümden oluşan "Harald Kongin Og Heming Unge"
adlı Norveç baladıyla aynı konuya sahiptir.Ancak , bunun dışında , benzer
noktalar yoktur.Balad , İzlanda sagası "Hemings Pattr Aslakssonar" ile
daha çok bağlantılıdır.İngiltere'ye egemen olma kavgası , Hemings Pattr'da
daha çok yer alır.Buna karşılık , İskandinav anlatımlarında , (Saxo
Grammaticus'un "Gesta Danorum" adlı eserinde ve "Pidreks Saga" 'da) yer alan
Tell efsanesi'ndeki ikinci ok figürü Hemings Pattr'da eksiktir.Ayrıca ,
Hemings Pattr'da güçlü tarihi bağlantılar olduğu halde ; "Geyti Aslaksson"
esas öyküyü oldukça iyi yansıtmakta ve olasılıkla , Hemings Pattr'dan daha
eski bir metne dayanmaktadır.Tell efsanesi nedeniyle bilinen öykü ;
böylelikle , Faroe'de bir dans formu şeklinde söylenen epik bir şarkı
olarak , günümüze dek sözel olarak aktarılmıştır.
Kaynakça :
-Kindler Neues Literatur Lexikon
1992
E-MAİL
asmakat2002@yahoo.com
 |