Faehlmann , 1799 yılında , bir çiftlik kahyasının oğlu olarak dünyaya gelir. İlk öğrenimden sonra , 1817’de , Tartu Üniversitesi’ne girer. Burada tıp okuyan yazar , 1824’ten başlayarak , fakirlere sağlık hizmeti vermeye başlar. Yazar ayrıca , geçimini sağlamak için , özel dersler vermeye başlar. Bu arada , edebiyatla da ilgilenir.

      1825’te , üniversiteye henüz başlayan Kreutzwald’la tanışır. Bu tanışma , sağlam bir dostluğa atılan ilk adım olur. Onları birbirine yaklaştıran şey , Eston diline ve halk edebiyatına duydukları ortak ilgidir. Bir süre sonra , çevrelerinde , halkın eğitimini daha iyi bir düzeye çıkarmak isteyen öğrenci grubu oluşmaya başlar. 1838’de , Faehlmann’ın öncülüğünde , “Eston Bilginler Topluluğu” adı altında birleşirler. Topluluğun amacı; halk tarafından ağızdan ağza aktarılan şarkı ve öyküleri , Eston edebiyatının ve kültürünün bir parçası olarak incelemekti. Böylelikle , ilk halk eğitimi çalışmaları başlamış oluyordu. Faehlmann’ın , 1843-1850 arası başkanlığını yaptığı bu topluluk , üyelerinin edebi uğraşlarını derlemiş ve çeşitli konuşmalar düzenlemiştir.

      Faehlmann , Kreutzwald ile birlikte , Estonya ve Livonya’nın çeşitli yörelerini gezerek , halkın o zamana kadar belleklerinde aktarageldikleri materyalleri derlemişler ve Estonya’nın ulusal destanı “Kalev’in Oğlu (Kalevipoeg)”nun  , ilk iki bölümünü ortaya çıkarmışlardır. Ayrıca , bu destana; yaratılış ve Eston şair tanrısı Vanemuine’yi konu alan , “Mitsel Söylenceler”i eklemişlerdir.Faehlmann’ın ölümünden sonra , araştırmayı sürdürme işi , Kreutzwald’a kalmıştır.

      Faehlmann , 1842’de , Tartu Üniversitesinde Eston dili öğretmeni olarak görevlendirilir. Yazar , hayatının sonuna kadar bu görevi sürdürecektir. Faehlmann , 1851 yılında ölür.

Eserleri:

      Faehlmann’ın en önemli eseri , Almanca yazmış olduğu , 8 mitolojik söylencedir. Bunlar , zamanında Eston söylencelerinin uyarlaması diye tanıtılmışsa da; bunlardan sadece , “Emajögi’nin doğumu” Ve “Dillerin Karmaşası” yöreseldir. Diğer 6 söylence , Kristjan Jaak Peterson tarafından , Estoncaya çevrilmiştir. Bunların konusu; antik mitoloji , Fin Destanı “Kalevala”dan esintiler ve Fin yazar Ganander’in mitolojisi üzerine çalışmalardır.

      Yazarın en tanınmış mitolojik söylencesi , 1844’te yazdığı , “Şafak ve Alacakaranlık”tır. Şafak , genç bir erkeği; Alacakaranlık ise , genç bir kızı temsil etmektedir. Bir yaz akşamı birbirine aşık olan bu iki gence , tanrı Taaru , evlenmelerini önerir. Ancak , onlar kabul etmezler. Çünkü , nişanlı kaldıkları sürece , aşkları sonsuza dek sürecektir.

      Faehlmann , ayrıca , Eston dilinin zenginliğini ve çeşitliliğini göstermek için; antik şiir ölçüsünde , birkaç şiir yazmıştır. Bunlardan en başarılı olanı , “Pipo’nun Tarihi”dir. Bu şiir , içli dizelerden oluşmuştur ve Faehlmann’ın; dostluk , mutluluk gibi , hayatın kalıcı olmayan nitelikleri üzerine , karamsar düşüncelerini anlatır. Bunlar , bir piponun; havaya uçuşup , kaybolan dumanı olarak betimlenmiştir.

      Faehlmann , “Eston Bilginler Topluluğu”nun almanaklarında yer alan , komik öyküler de yazmıştır. Bu öykülerden en önemlisi , 1841’de yazdığı , “Anlamsız Tarih , Anlamsız Boşboğazlıklar” adlı öyküdür. Oldukça akılcı ve politik olan bu öyküde , Eston köylüsünün sorunları; bir okul müdürü , bir çiftçi ve bir meyhaneci arasında geçen diyaloglarla anlatılır. Faehlmann , bu öyküde , feodal düzeni sert bir şekilde eleştirir. Köylülerin düştüğü kötü durumdan , yine onları sorumlu tutar. Ancak , sansür kurulu bu öyküyü yasaklar. Yazar da , bunun üzerine , aptallık ya da içki tutkusu gibi , insani zayıflıkları yeren öyküler yazmıştır.

Sanatı:

      Faehlmann , ulusal Eston destanı çalışmalarının öncüsüdür. 1835’te , Fin destanı “Kalevala”nın ortaya çıkışı , ona esin kaynağı olmuş; o da , “Kalev’in oğlu (Kalevipoeg)” destanı ile ilgili çalışmalara başlamıştır. 1839’da , “Eston Bilginler Topluluğu” önünde , kişiliğini ve serüvenlerini anlattığı bir bildirge okumuştur. Daha sonra , bu destanı oluşturma işine girişmiştir. Ancak , eleman eksikliği , Faehlmann’ın ilk başlardaki tutkusunun yerini , düş kırıklığına bırakmasına neden olmuştur. Bu yüzden , yazar , destanın sadece iki bölümünü hazırlayabilmiştir.

Kaynakça:

Estonian Literature                                  Loone Ots/1998

Brave Introduction a I’histoire de la Litterature Estonienne
                                                                Antoine Chalvin

E-MAİL

asmakat2002@yahoo.com