|
|
 |
Hayatı : Engelbretsdatter , 16 ocak 1634'te , Bergen'de papaz Engelbret Jorgensen'in kızı olarak dünyaya gelir.Yazar , iyi bir eğitimden sonra;1652 yılında , babasının vaiz bir arkadaşı olan , Ambrosius Hardenbeck ile evlenir.Bu evlilikten 9 çocuğu olur. Bu çocuklardan 7'si , küçük yaşta ölür.Biri kaybolur ve sonuncusu da , Avrupa'nın güneyinde askerlik görevindeyken hayatını kaybeder.Tüm bu acılar üzerine , yazar avuntuyu dinde bulur.Doğduğu şehirde edindiği evinde , kendi köşesine çekilir ve şiirler , ilahiler yazmaya başlar.Çektiği acıların izleri , yazdıklarına yansımıştır.Engelbretsdatter , çağdaşı olan Norveç yazarı Peter Dass ile mektuplaşmış;Danimarkalı ilahi yazarı Kingo ile tanışmış ve yine Danimarkalı yazar Holberg tarafından , "Kuzey Krallıklarının Gelmiş Geçmiş En Büyük Şairi" olarak nitelendirilmiştir.Yazar , 19 şubat 1716'da , Bergen'de hayata gözlerini yumar. Eserleri : 1) Ruhun Şarkıları 1678 Yazarın bu eserindeki ilahiler , Tanrıyla iletişimi ve Hıristiyanlığın kutsal günlerini anlatır.Kitap , yazar hayattayken 7;ölümünden sonra ise , 17 kez basılmıştır. 2) Gözyaşları 1682 Bu eser , Möller'in , "Avuntu ve Gözyaşı Kuyusu" adlı eserine öykünmüştür.Eserde , hem sevecen , hem de öfke uyandıran bölümler vardır.Eser , 1727 yılında , İsveç diline de çevrilmiştir. 3) Yeni Dinsel İlahiler 1690 Yazarın bu eserinde , "Şimdi Zamanıdır!" başlığı altında , sabah ilahileri;"Gün Akıp Gidiyor!" başlığı altında ise , akşam ilahileri yer almaktadır. 4) Bir Hıristiyan'ın Dünyadan Seslenişi ve Gökyüzüne Özlem 1698 5) En Yeni Güzel İlahiler 1705 Sanatı : Engelbretsdatter'in duygusallıkla yüklü ilahileri , 18.yüzyıl dinsel şiir akımının habercisidir.Ancak , kimi ilahilerinin , belirgin bir biçimde , erotik anlamlar taşıdığı söylenebilir.Yazarın içtenliğinden kuşku duymak olanaklı değildir.Şiir sanatını anadilinden öğrenmiş olan yazarın , uyak ve ölçü ustalığı etkileyicidir.Ancak , yine de , şiirsel beğenisi , günümüzde pek bir anlam taşımamaktadır. Engelbretsdatter'in ilahilerinin en önemli özelliği ; kurtuluşa giden tek yolun , içten gelen pişmanlık duygusu olduğunu savunan , Lutherci öğretinin ögelerini taşımasıdır.Yazar , Tanrı ile insanlar arasındaki bağın alegorisi olarak , sıklıkla baba-kız ya da gelin-damat arasındaki ilişkiyi kullanmıştır.Günahın çekiciliği ve günah işlemiş olmanın acı veren üzüntüsü arasındaki gerilimi betimleyerek;cennet'te , Tanrı ile beraber olabilmek için , bu berbat dünyadan kaçma özlemini anlatmıştır. Yazar , böylece;alegori , abartı ve karşıtlıkların tipik barok etkilerinden yararlanmıştır. Ancak , onun şiirini çağdaşlarından ayıran asıl özellik;annelik ve gündelik ev işleri gibi , kadına özgü imgeleri kullanmış olması ve sıklıkla , hayli bireysel bir tonda , kadınlığından söz etmesidir. Kaynakça : - A History of Norwegian Literature Harald S.Naess / 1993 - History of Norwegian Literature Theodore Jorgenson/1970 - Kirke Leksikon for Norden Fredrik Nielsen/1900 - Dorothea Engelbretsdatter Dag Og Tid /1999 - Dorothea Engelbretsdatter Dokumentasjons Prosjektet
E-MAİL
|
