 |
Hayatı ve eserleri :
Brorson , 20
haziran 1694'te , güney Jutland'da , Ribe ve Tönder arasında yer alan ,
Randerup adlı bölgede doğar.Bu bölge kraliyete aittir.Babası papazdır.İki
erkek kardeşi vardır.Kardeşleri papazdır ve şiirle de
ilgilenmektedirler.Bu nedenle , üç kardeş , "Az bulunur yonca yaprağı"
diye adlandırılmaktadır. Ancak , onun kardeşleriyle arası iyi değildir.
Brorson ,
1712-1717 yılları arasında , Kopenhag Üniversitesi'nde Tanrıbilim eğitimi
alır.Ancak , o daha çok , tarih ve edebiyatla ilgilenir.1717'de hastalanır
ve sınavlarını vermeden Kopenhag'dan ayrılır.Lögumkloster'e gelerek ,
yaşlı bir adamın evinde özel öğretmen olarak çalışmaya başlar.Bu dönemde ,
kendini , "dini uyanış" hareketinin heyecanına kaptırmıştır.Bu evde
geçirdiği 4 sene boyunca , ilk şiirlerini yazar.Daha sonra , Tanrıbilim
eğitimini tamamlar ve 1722'de , Randerup'ta papaz olarak göreve
başlar.Aynı yıl evlenir.Çiftin 6 çocuğu olur.Ancak , bunlardan üçü ,
küçükken ölür.Daha sonra , yazarın 5 çocuğu daha olur.Yazar , 11
çocuğundan 10 tanesine zaman içersinde kaybeder.Geriye kalan tek çocuğu da
özürlüdür ve devamlı kapalı tutulmak zorundadır.
Brorson , 1729'da
, Tönder'in 3.papazı olur.Burada verilen danca vaazların , öncesi ve
sonrasında okunan almanca ilahileri değiştirerek;bunların yerine söylenmek
üzere , Danca ilahiler derlemeye başlar.1732'de , en güzel derlemelerinin
yer aldığı Noel ilahilerini , bir kitap halinde yayınlar."İsa Geliyor , Ey
Küçükler!" ve "En Güzel Gül Bulundu" adlı ilahileri , bu kitapta yer
almaktadır.1737 yılında , kral 6.Christian tarafından , Ribe
başpapazlığına atanır.Kral , onu , "Tanrının tüm yarattıkları" adlı
ilahisi dolayısıyla ödüllendirir.1739'da ise , piskoposluğa getirilir.Aynı
yıl , çoğunluğunu Almancıdan çevirdiği ve 274 ilahi içeren bir kitabı
"İnancın değerli hazineleri" adıyla yayınlar.Bu kitapta , Brorson'un
kendine ait , 81 ilahisi ve 193 çeviri ilahisi yer almaktadır.
Brorson , 3
haziran 1764'te , Ribe'de ölür.Mezarı bu şehirdedir.Ölümünden bir yıl
sonra , onun daha önce yayınlanmamış ilahileri , "Kuğu Şarkısı" adıyla
yayınlanır.Bu kitapta;60'ı kendisine , 70'i de çalışma arkadaşlarına ait
olan , 130 ilahi vardır.Kitapta;konusu , İsa ve Kutsal Ruh arasında geçen
, "Sessizce Var Olmak" ve gökyüzünü anlattığı , "Beyazlar İçindeki Şu
Orduya Bir Bak" adlı şarkıları , "ilahi-diyalog" anlayışıyla
yazılmıştır.Kitaptaki , "Buradayız Sessizce" adlı ilahide ise , şair;in-
sanların zor durumlarında da , hala bir umudun var olmasını , karların
eriyip baharın gelişine benzetir."Kuğu Şarkısı" 'nın , "İnancın Değerli
Hazineleri" 'nden farkı , tamamen bireysel oluşudur.
Sanatı:
Brorson , Thomas
Kingo ve Nikolai Grundtvig ile birlikte , Danimarka ilahi yazarlarının en
büyüklerindendir.O , aynı zamanda , yetkin bir noel şairidir.Özgün
ilahiler de yazmış olmasına rağmen , Danimarka kilisesine kazandırdığı
ilahiler , Alman ilahilerinden yaptığı çevirilerdir.Brorson , bu
ilahilerle , insanın yaşama sevincini tetiklemeyi ve Hıristiyan öğretisini
geliştirmeyi amaçlamıştır.İlahileri;hem şiirseldir , hem de Hıristiyan
öğretisine uygundur.Ona göre;gerçek olan , İsa aşkı'dır ve İsa aşkı ,
ilahiler yoluyla içimizde yeşerir.
Brorson , kendi
yazdığı ilahilerinde , Hıristiyan uyanışını irdelemiştir.Ancak , bunu
soyut bir şekilde gerçekleştirir.Anlattığı olayları , bireysel
deneyimlerden ve olaylardan yola çıkarak dile getirir.Bu nedenle ,
ilahilerinde , yaratılışla ilgili imgeler yoktur.Brorson'un ilahilerini
üstün kılan şey;onların , saf bir inançla yazılmış olmalarıdır.Bu , onları
saydamlaştırıp;günümüzde bile , kiliselerde okunmasını
sağlamıştır.İlahileri , şiir kurallarına göre yazmış ve onları;şiir
sevgisiyle kavrayıp , duygularımıza ulaştırmıştır.
Brorson , Kingo
kadar büyük bir şair değildir.Ancak , kilise korosuna söylettiği ilahiler
; Kingo'nun , kilise orguna dökülen notaları kadar etkili olmuştur.Onun
dindarlığı , olaylara farklı açıdan bakmayı öğretmiş olsa da;ilahilerine
kattığı ruh ve güçlü anlatım biçimi , asla yadsınamayacak kadar
değerlidir.
Genel olarak ,
Brorson'un şiirlerini üstün kılan en önemli noktalar;bireysel renkler
taşıması , ülke sınırları içerisinde kullanılmaları , en kutsal ögelere
değinmiş olması ve eski ulusal şiire benzerlik göstermesidir.Her ne kadar
Kingo'nun ilahileri , bir dönemin en sevilen şiirleri olduysa da ;
Brorson'un ilahilerinin de , halkın diline dolanmış olduğu bir gerçektir.
Kaynakça:
- Der Danske Literaturs Historie Fra Dens
Begyndelse
Til Vore Dage Fr.Winkel Horn / 1881
- Brorson The New Schaff -Herzog
Encyclopedia of Religious Knowledge
- When You Walk In Danger
Gracia Grindal
- Dictionnaire des Litteratures
Philippe Van Tieghem / 1984
- Büyük Larousse
Gelişim Yayınları / 1986
E-MAİL
asmakat2002@yahoo.com
 |