Hayatı ve eserleri :

      Brorson , 20 haziran 1694'te , güney Jutland'da , Ribe ve Tönder arasında yer alan , Randerup adlı bölgede doğar.Bu bölge kraliyete aittir.Babası papazdır.İki erkek kardeşi vardır.Kardeşleri papazdır ve şiirle de ilgilenmektedirler.Bu nedenle , üç kardeş , "Az bulunur yonca yaprağı" diye adlandırılmaktadır. Ancak , onun kardeşleriyle arası iyi değildir.

      Brorson , 1712-1717 yılları arasında , Kopenhag Üniversitesi'nde Tanrıbilim eğitimi alır.Ancak , o daha çok , tarih ve edebiyatla ilgilenir.1717'de hastalanır ve sınavlarını vermeden Kopenhag'dan ayrılır.Lögumkloster'e gelerek , yaşlı bir adamın evinde özel öğretmen olarak çalışmaya başlar.Bu dönemde , kendini , "dini uyanış" hareketinin heyecanına kaptırmıştır.Bu evde geçirdiği 4 sene boyunca , ilk şiirlerini yazar.Daha sonra , Tanrıbilim eğitimini tamamlar ve 1722'de , Randerup'ta papaz olarak göreve başlar.Aynı yıl evlenir.Çiftin 6 çocuğu olur.Ancak , bunlardan üçü , küçükken ölür.Daha sonra , yazarın 5 çocuğu daha olur.Yazar , 11 çocuğundan 10 tanesine zaman içersinde kaybeder.Geriye kalan tek çocuğu da özürlüdür ve devamlı kapalı tutulmak zorundadır.

      Brorson , 1729'da , Tönder'in 3.papazı olur.Burada verilen danca vaazların , öncesi ve sonrasında okunan almanca ilahileri değiştirerek;bunların yerine söylenmek üzere , Danca ilahiler derlemeye başlar.1732'de , en güzel derlemelerinin yer aldığı Noel ilahilerini , bir kitap halinde yayınlar."İsa Geliyor , Ey Küçükler!" ve "En Güzel Gül Bulundu" adlı ilahileri , bu kitapta yer almaktadır.1737 yılında , kral 6.Christian tarafından , Ribe başpapazlığına atanır.Kral , onu , "Tanrının tüm yarattıkları" adlı ilahisi dolayısıyla ödüllendirir.1739'da ise , piskoposluğa getirilir.Aynı yıl , çoğunluğunu Almancıdan çevirdiği ve 274 ilahi içeren bir kitabı "İnancın değerli hazineleri" adıyla yayınlar.Bu kitapta , Brorson'un kendine ait , 81 ilahisi ve 193 çeviri ilahisi yer almaktadır.

      Brorson , 3 haziran 1764'te , Ribe'de ölür.Mezarı bu şehirdedir.Ölümünden bir yıl sonra , onun daha önce yayınlanmamış ilahileri , "Kuğu Şarkısı" adıyla yayınlanır.Bu kitapta;60'ı kendisine , 70'i de çalışma arkadaşlarına ait olan , 130 ilahi vardır.Kitapta;konusu , İsa ve Kutsal Ruh arasında geçen , "Sessizce Var Olmak" ve gökyüzünü anlattığı , "Beyazlar İçindeki Şu Orduya Bir Bak" adlı şarkıları , "ilahi-diyalog" anlayışıyla yazılmıştır.Kitaptaki , "Buradayız Sessizce" adlı ilahide ise , şair;in- sanların zor durumlarında da , hala bir umudun var olmasını , karların eriyip baharın gelişine benzetir."Kuğu Şarkısı" 'nın , "İnancın Değerli Hazineleri" 'nden farkı , tamamen bireysel oluşudur.

Sanatı:

      Brorson , Thomas Kingo ve Nikolai Grundtvig ile birlikte , Danimarka ilahi yazarlarının en büyüklerindendir.O , aynı zamanda , yetkin bir noel şairidir.Özgün ilahiler de yazmış olmasına rağmen , Danimarka kilisesine kazandırdığı ilahiler , Alman ilahilerinden yaptığı çevirilerdir.Brorson , bu ilahilerle , insanın yaşama sevincini tetiklemeyi ve Hıristiyan öğretisini geliştirmeyi amaçlamıştır.İlahileri;hem şiirseldir , hem de Hıristiyan öğretisine uygundur.Ona göre;gerçek olan , İsa aşkı'dır ve İsa aşkı , ilahiler yoluyla içimizde yeşerir.

      Brorson , kendi yazdığı ilahilerinde , Hıristiyan uyanışını irdelemiştir.Ancak , bunu soyut bir şekilde gerçekleştirir.Anlattığı olayları , bireysel deneyimlerden ve olaylardan yola çıkarak dile getirir.Bu nedenle , ilahilerinde , yaratılışla ilgili imgeler yoktur.Brorson'un ilahilerini üstün kılan şey;onların , saf bir inançla yazılmış olmalarıdır.Bu , onları saydamlaştırıp;günümüzde bile , kiliselerde okunmasını sağlamıştır.İlahileri , şiir kurallarına göre yazmış ve onları;şiir sevgisiyle kavrayıp , duygularımıza ulaştırmıştır.

      Brorson , Kingo kadar büyük bir şair değildir.Ancak , kilise korosuna söylettiği ilahiler ; Kingo'nun , kilise orguna dökülen notaları kadar etkili olmuştur.Onun dindarlığı , olaylara farklı açıdan bakmayı öğretmiş olsa da;ilahilerine kattığı ruh ve güçlü anlatım biçimi , asla yadsınamayacak kadar değerlidir.

      Genel olarak , Brorson'un şiirlerini üstün kılan en önemli noktalar;bireysel renkler taşıması , ülke sınırları içerisinde kullanılmaları , en kutsal ögelere değinmiş olması ve eski ulusal şiire benzerlik göstermesidir.Her ne kadar Kingo'nun ilahileri , bir dönemin en sevilen şiirleri olduysa da ; Brorson'un ilahilerinin de , halkın diline dolanmış olduğu bir gerçektir.

Kaynakça:

- Der Danske Literaturs Historie Fra Dens Begyndelse
                            Til Vore Dage     Fr.Winkel Horn / 1881

- Brorson                                     The New Schaff -Herzog
                                 Encyclopedia of Religious Knowledge

- When You Walk In Danger                       Gracia Grindal

- Dictionnaire des Litteratures
                                              Philippe Van Tieghem / 1984

- Büyük Larousse                           Gelişim Yayınları / 1986

 

 

E-MAİL

asmakat2002@yahoo.com