|
|
 |
Hayatı ve Eserleri : Baratınski , 19 şubat 1800'de , Tambov eyaletindeki , Mara kasabasının Vyazhla köyünde doğdu.Soylu bir aileden geliyordu.İlk eğitimini , evde annesinden ve Borgeze adındaki İtalyan öğretmeninden aldı.Borgeze , öğrencisini Fransız edebiyatı ile tanıştırır ve onda güzellik kavramının oluşmasını sağlayarak , klasik İtalyan sanatına karşı bir istek uyandırır. 1808'de , aile Moskova'ya taşınır.1810 yılında ise , baba Abram Andreyeviç ölür.Bunun üzerine , anne çocuklarını alarak Mara'ya döner.Baratınski , 1812'de , öğrenim görmek üzere Petersburg'a gönderilir.Buraya geldikten 6 ay sonra , "Soylu Gençler Topluluğu" adlı yatılı okula girer.Bu tarihlerde , ilk dizelerini yazmaya başlar.Şiirleri Fransızcadır. 1816'da ; okulda , kendilerini Schiller'in oyunlarındaki karakterlere benzetmeye çalışan , bir grup gençle arkadaşlık kurar.Bu grupla birlikte çeşitli şakalar yapan Baratınski'nin adı , 500 Ruble ve bir enfiye kutusunun çalınması olayına karışır.Bu olaya , imparator el koyar.Onun okuldan atılmasını sağlar ve herhangi bir devlet dairesinde çalışmasını yasaklar.Sadece , askerde hizmet edebilecek ; ancak , erden yüksek bir rütbeye sahip olamayacaktır. Bu karar üzerine , Baratınski'nin psikolojik durumu bozulur.Uzun süre hastalanır ve iki kez intihar girişiminde bulunur.Bu durum , onun şiirlerine yansır.Bu şiirlere , melankolik bir hava hakimdir.1818'de , aralarında ; Puşkin , Delvig ve Kyukhelbeker'in de bulunduğu lise çevresiyle tanışır. Baratınski'nin annesi , onun askerlik yapabilmesi için devamlı girişimlerde bulunmaktadır.1819 yılında , bu istekleri kabul edilir ve Baratınski , gönüllü olarak askere yazılır.Bu arada , Delvig ile aynı eve taşınır.Delvig onu ; Puşkin ve Jukovski'nin öncülüğündeki Petersburg'un en önemli edebiyat çevreleriyle tanıştırır.Ayrıca , Davidov ve Gnedich ile de tanışır.Bu arada şiir yazmaya devam etmektedir.Bunların bir bölümü ; Davidov'un , 1819'un sonlarında çıkardığı " Edebi Gazete" 'de yayınlanır. Aynı yıl , Yegerski muhafız alayına katılır.1820'de astsubaylığa yükselir ve Finlandiya'da bir garnizona göderilir.1824'te ; Jukovski , Vyazemski ve diğer dostlarının yardımıyla , teğmenliğe atanır.Bir süre sonra , Moskova'ya geri döner.Baratınski , 1826'da ordudan ayrılır.Bu arada , sadık ve akıllı olan ; ayrıca , kendisine kariyeri boyunca , gerek eleştirmen gerekse de editör olarak her zaman yardımcı olan , Nastasya Lvovna Engelhardt ile evlenir.Ve Moskova yakınlarındaki Muranovo'ya yerleşirler. Aynı yıl , "Eda : Finlandiya'nın Öyküsü" ve "Şenlikler : Uzun ve Betimsel Bir Şiir" adlı eserlerini yayınlar. "Eda" , anlatı şiiri türünde bir eserdir ve kahramanı , Eda adında Finli bir kızdır. 1827 ' de , ilk yazdığı şiirlerinin bir derlemesi Moskova'da yayınlanır. Bu arada , bir devlet memuriyetinde , toprak ölçümcüsü olarak çalışmaya başlar ve zamanının bir bölümünü , bu iş için gezerek geçirir. Bu yüzden , eşinin ailesine ait olan , Moskova ve Mara'daki evlerde dönüşümlü olarak yaşamaya başlar. 1828 ' de , "Balo" adlı anlatı şiirini yayınlar. "The Moscow Herald" 'ın yayınlanmasında görev alır. Aynı yıl , devlet memuriyetinden ayrılır. Baratınski , 1829 ' da , en önemli anlatı şiirlerinden biri olan " Cariye " ' yi yazar. Bu şiir , 9 bölümdür. Şiir , daha sonra , 1842' de yeniden düzenlenerek , 8 bölüm halinde ve " Çingene " adıyla yazılır. Şiirde ; Sarah adlı çingene bir kızla nikahsız yaşayan , genç Elezkoi ' nin öyküsü anlatılmaktadır. Elezkoi , Sarah ile birlikteliği sürerken ; Moskova yakınlarındaki bir fuarda , amcasıyla dolaşmaya çıkan , Vera adındaki bir kıza aşık olur. Elezkoi , Vera'yla tanışmak için fırsat kollar. Bir maskeli baloda onunla karşılaşır. Ona aşkını anlatır ve kızdan karşılık görür. Bu arada ; Sarah , Elezkoi ' deki değişiklikleri farketmiştir. Elezkoi , Vera ' yı kaybetmemek için , onunla evlenmeye karar verir ve bu düşüncesini Sarah ' a açıklar. Sarah , son bir içki içmeyi önerir. Yaşlı bir çingenenin getirdiği içkileri içtikten sonra ; Sarah , Elezkoi ' ye sarılır. Ancak , Elezkoi ' nin öldüğünü farkeder. Yaşlı çingene , Elezkoi ' nin içkisine zehir koymuştur. Vera , Elezkoi ' yi uzun bir süre bekledikten sonra , evinin yolunu tutar. Sarah ise , çingene kanının verdiği taşkınlıkla aklını yitirir. Şiir , Byron'ın Rusya ' daki hayranları arasında moda olan , romantik ve melankolik bir tarzda yazılmıştır. Baratınski de , Byron ' dan etkilenmiş Rus romantizmini simgelemektedir. Yazar , şiirde ; insan duygularını , çözümleyici bir yaklaşımla ele alır. Şiir , kaba ve bayağı olduğu gerekçesiyle , zamanın eleştirmenlerinin saldırısına uğrar. Baratınski ise , ahlaksızlıkla suçlanır. Tüm bu acımasız eleştirileri önceden sezen Baratınski , esere ; önsöz yerine , bir savunma yazısıyla başlar ve bu yazıda , edebiyatta ahlaksızlık olgusunu işler. Rus eleştirmen Belinski , bu şiirin temelinin sağlam olduğunu ve şiirde , güzel nitelikler olduğunu ; ancak , şiirin bütününde , denge unsuru olmadığını ya da eksik olduğunu söyler. Sarah'a , yaşlı bir çingene tarafından verilen içkide zehir olduğunun , şiirde tam anlamıyla vurgulanmadığı görüşündedir. Puşkin , Baratınski'nin bu eserini , bir başyapıt olarak değerlendirir. Baratınski , 1832 ' de , başyapıtlarından bir diğeri sayılan "Goethe ' nin Ölümü Üzerine" adlı şiirini yazar. Belinski'ye göre , şiirin dizeleri çok güzel olmasına rağmen , düşünce yapısı bulanıktır. Baratınski , 1832'de , Kireyevski ile birlikte , paradoksal felsefi bir misyonu olan , " The European " gazetesinde çalışmaya başlar. Gazetenin misyonundaki paradoks ; batı etkisindeki Rus kültürünü , batı tarzı aydınlanma yöntemiyle korumaya çalışmasındandır. Ancak , bu etkinlik , imparatorluğun sansürcülerini harekete geçirir ve gazetenin yayını durdurulur. Ancak , bir yıl sonra ; aynı grup , aynı amaçla , başka bir gazete çıkarırsa da , sonuç aynı olur ve bu gazete de , bir önceki gibi kapatılır. Baratınski de , Kireyevski ve onun bağlı olduğu Slavseverlerden uzaklaşmaya başlar. 1835'te , Baratınski'nin ikinci şiir kitabı çıkarsa da , edebiyat dünyasında hiç bir etki uyandırmaz. Bu arada , Baratınski eşinin mal varlığını yönetir bir süre. Daha sonra , 1840 yılında , Petersburg'a gider. 1842'de , çok az dikkat çeken küçük şiir kitabı , "Alacakaranlık" yayınlanır. 1843'te , Baratınski Avrupa'yı dolaşır. Paris'te , edebiyat çevrelerine girer ve buradaki Rus göçmen topluluğunun beğenisini kazanır. 1844'de , gezi için Napoli ' ye giderken ; yolda , en güzel şiirlerinden biri olan , " Buharlı Gemi " ' yi yazar. Daha sonra , Napoli ' ye gelen Baratınski , 11 temmuz günü aniden ölür. Cenazesi , ertesi yıl Petersburg ' a getirilerek , burada , Aleksandr Nevsky manastırında gömülür. Sanatı : Baratınski , felsefi bakımdan , derin anlamlarla yüklü , umutsuz ve karamsar yapıtlar vermiştir. Çoğunlukla , felsefi ve estetik temalar üzerinde yazdığı son dönem şiirlerine , karamsarlık egemendir. O çağlarda , Rus şiirinde egemen olan ; içli , umutsuz ve melankolik hava , Baratınski'nin yapıtlarında en güzel örnekleri bulmuştur. Puşkin'in çağdaşı olan Baratınski , o yılların ikinci büyük şairi olarak kabul edilmiştir. Özellikle , olgunluk dönemi yapıtlarında , Puşkin ' in gösterdiği yoldan ayrılmak ve yepyeni bir şiire yönelmek isteyen şair ; biçim yönümden , klasik görüşü savunmuş ve düşünce ile duygunun , yüksek düzeyde gerçekleşen bir bileşimini ortaya koymaya çalışmıştır. Dil üzerinde , sürekli olarak laboratuvar çalışmaları yapan Baratınski ; üslubuna , en keskin ve sağlam biçimi vermeye çalışmıştır. Çağdaş toplumun , insanı ezen ve karamsarlığa sürükleyen yanlarını da betimlediği için ; 19. yüzyıl şairleri arasında , gelecek kuşaklara en yakın olan şairlerden biri olma niteliğine sahip olmuştur. Absürdlüğün ve nihilizmin şairi olan Baratınski hakkında , Puşkin şunları söylemektedir : "Baratınski , en iyi şairlerimizden biridir. Şiirlerindeki uyum , üslubunun canlılığı ve yeniliği , anlatımının kusursuzluğu ; biraz beğenisi ve duyguları olan herhangi bir kişide , çarpıcı etkiler yaratacaktır." Kaynakça : From The Ends To Beginning İlya Kutik-Andrew Wachtel (A Bilingual Anthology Of Russian Verse) Tambov Region Is A Motherland Of Baratynsky V.G. Shpilchin-M.A. Klimkova Ana Britannica Ana Yayıncılık / 1986 Büyük Larousse Gelişim Yayınları / 1986 Türk Ansiklopedisi Milli Eğitim Yayınları / 1946 Sosyalist Kültür Ansiklopedisi May Yayınlayı / 1979 Edebiyat Bilimi Gennadiy N. Pospelov Bilim Sanat Yayınları / 1984
E-MAİL
|
