|
|
 |
Asıl adı , Rene-Louis de Voyer de Paulmy olan Argenson Markisi ; 18 ekim 1694'te , Paris'te doğmuştur.Vekillik hizmetindeki finans konseyinin başkanı olan avukat Marc-Rene Argenson'un , en büyük oğludur.Louis-le Grand kolejinde okurken , Voltaire'in öğrencisiydi.Kolejden sonra , hukuk eğitimi almıştır.Babasının başında bulunduğu finans kuruluşunun iflası , Argenson'a devlet ve hukuk adamlığı yolunu açmıştır 1721'den 1724'e kadar , Hainaut'ta , Kraliyet temsilcisi olarak ; mahkeme , zabıta ve finans yöneticiliği yapmıştır.Daha sonra , Paris vekilharçlığına göz dikmiş ve bu iş için , Madam Prie'den yardım istemiştir.Eğer , yardım etmeyecek olursa , kendisine çok büyük öfke duyacağını dile getirmekten de çekinmemiştir.Sonunda , 1723 yılında , bu göreve kabul edilmiştir.Bu arada , Chauvelin'in dostluğunu kazanmış ve bu sayede saraya girmiş ve devlet danışmanı olmuştur.Yine Chauvelin'in yardımıyla , Portekiz büyükelçisi olmuştur. Bu görevi , kısa bir süre sonra reddetmiş ve 1737'de , gözden düşen Chauvelin'in yerine geçmek için çaba sarfetmiştir.Ancak , bu göreve 7 yıl sonra gelebilmiştir.Bu göreve gelmeden önce , 7 yıl boyunca , bir çok fırsatı değerlendirmiş ve parlemento başkanlığı , genel kontrolörlük ve 1741'de de , Orleans Dükünün şansölyeliğini yapmıştır.1723 yılında , küçük bir akademiye üye olmuş ; 1724'te ise , Alary'nin kurduğu Entresol ( Asmakat ) kulübüne girmiştir. Argenson , Entresol kulübünde ; rahip Saint-Pierre'in ütopyası olan "Yeni Platon Çağı" düşüncesinden hareketle , "Yeni Platon Cumhuriyetinin" 'sekreteri olmuştur.Sekreter olarak , çeşitli gazetelerin incelenmesi ve eleştirisi görevini üstlenmiş ; ayrıca , halkın ve kilisenin hakları konusunda çalışmalar yapmıştır.Bu çalışmalarda , kendisine uygun gelen havayı bulan Argenson ; 1724-1731 arasındaki 7 yıl boyunca , hayatının en güzel günlerini yaşamıştır.Entresol kulüp , 1732 yılında kapatılınca , kulübü açmak için girişimlerde bulunmuş ; ancak , 1734'te , Chauvelin'in öğütleriyle vazgeçmiştir. Argenson , 1744 yılının mayıs ayında , finans konseyinin üyesi olmuştur.Fransa'nın ; Prusya'nın , yanında Avusturya Veraset (Kalıtım) savaşına resmen katılmasından bir kaç ay sonra , kasım 1744'te , dış işleri bakanı olmuştur.Polonya kralı III. August'un kızı Dauphin'le de evlenen Argenson , Avrupa'da , Fransız hegemonyasını yeniden kurmak için , uluslararası hakemlik konusunda doktriner görüşlerini gerçekleştirmeye çalışmış ; ancak , başarılı olamamıştır. 1745 mayısında , Avusturya'lılara karşı kazanılan Fontenoy zaferinin getirdiği diplomatik üstünlüğü kullanamaması üzerine , eleştirilere hedef olunca , ocak 1747'de istifa etmek zorunda kalmıştır.Siyasetten umduğunu bulamayan Argenson , hayatının son on yılını , derin bilgiye adamış ; Edebiyat ve Yazıtlar Akademisinin başkanı olarak , edebiyat çalışmalarıyla geçirmiştir.Argenson , 26 ocak 1757'de , Pariste ölmüştür. Argenson'un , "Fransa'nın Şimdiki ve Eski Yönetimi Üzerine Düşünceler" adlı eseri , 1764 ve 1784 yılında basılmıştır.1782 yılında ise , "Bir Devlet Adamının Boş Zamanlarındaki Kalem Denemeleri" basılmış ; bu kitap , 1785 yılında "Montaigne'inkiler Tadında Denemeler" adıyla tekrar basılmıştır. 1859'da basılan bir diğer eseri "Günce ve Anılar" ise , Argenson'un en iyi eseri olarak sayılmaktadır.Bu eser , "Fransa Tarihi Derneği" için , 1859-1867 yılları arasında 9 cilt olarak basılmıştır.Bu anılar , yazarın doğumundan ölümüne kadarki , Fransız gündelik yaşamına tanıklık eder. XIV. Louis Fransa'sının ekonomik koşulları , askeri ve diplomatik ilişkileri , saray entrikaları , mali borçlar , hukuki ilişkiler , kitaplar ve tiyatro oyunları...Upuzun sayfalar boyunca , 18, yüzyıl hastalıklarının tanısı vardır bu eserde."Günce ve Anılar" , oldukça objektif bir biçimde , 18,yüzyıl Fransa'sının çalkantılarını açığa vurmaktan yana bir tavır sergilemektedir. "Günce ve Anılar" 'ın kösnüllüğü , ne olursa olsun bir model vermiştir : En çelişkili yargıların at koşturduğu bir taslak ; özellikle de biçimiyle , bağıntısızlığıyla , ağırlığıyla bir model niteliğindedir.Argenson'un dili , bir centilmen olarak işler ; taşralı sert kadınların görünümünü , eski zamanların özlemini , yeniden düşleyip , o eski dünyayı yeniden canlandıran bir dildir.Bu yüzdendir ki "Günce ve Anılar" unutulmuş dostların dilini ve düşüncelerini yansıtır. Ruhu ve yüreği kanatlandıran hayaller , "Günce ve Anılar" 'ın havasına tamamen hakimdir.Öfke , sıcaklık , coşku ve dil uzluğu da açıkça hissettirir kendini."Günce ve Anılar" , 18. yüzyıl'daki ahlak ve düşünce gelişimiyle ilgilenen herhangi bir kimse için , oldukça değerli bir kaynak niteliğindedir. "Eğer başbakan olsaydım , kesinlikle bir politika akademisi yaptırırdım" diyen Argenson , Fenelon ve Boulainvilliers döneminde moda olan "Arabulucu Gövdeler" teorisine karşıydı.Boulainvilliers'nin aristokratik ve germanistik tezlerinin de düşmanıydı.Parlementoyu ve parlementerleri küçümsemiş ; hassas bir senge içinde gördüğü , İngiliz sistemini pek önemsememiştir.Sadece , krallık düzenini değil ; iğrenç bir aristokrasiyi , soydan gelmeyen satraplığı ve vekilharçlık kurumunu düzene sokmaya çalışmıştır.Altta demokrasi , üstte monarşinin olduğu bir yapıyı ; yönetimde söz sahibi olmayı , yönetim birimleri tarafından seçilmiş kişilerin yerel işleri üstlendiği bir "Yerinden Yönetim" modelini savunmuştur. 1751 yılında , "Günce ve Anılar" 'ında "Bütün olanlar pek tehlikeli bir durum yaratıyor.Başkaldırı ayaklanmaya dönüşebilir ve ayaklanma genel bir devrime götürebilir." diyen Argenson ; bir entrikacı , bir devlet adamı , bir eylem adamı ve sürekli saraya yakın yaşamış bir centilmen olmasına rağmen , akıllarda bir filozof olarak kalacaktır.
Kaynakça :
-Dictionnaire des Litteratures -Dictionnaire Biographique des
Auteurs -La Nouveau Dictionnaire des Oeuvres -Ana Britannica -Türk Ansiklopedisi E-MAİL
|
