 |
Eski
Edda'da yer alan Tanrı şarkısı.Eski Edda'nın bu eski nordik Tanrı
şarkılarından bazıları , dünyanın yaratılışı ve Tanrıların becerisi
üzerine mistik bilgi verirler.Bu temayı diyalog şeklinde işleyen ve bu
Tanrı şarkılarından en önemlisi olan "Vafprudnismal" ;
Alvissmal'ı , form ve eğilim açısından oldukça etkilemiştir.
Herşeyi
bilen , bilge Tanrı Thor'un kızı ; babasının haberi olmadan , cüce
Alviss'le nişanlanır.Cüce Alviss , nişanlısını almaya geldiğinde ; Thor
ona çeşitli sorular sorar.Ancak , bu soruları yanıtlarsa , kızıyla
evlenebilecektir.Thor , Alviss'e ayni dizelerle başlayan , ancak farklı
olan şeylerin adını sorar ; dünya , gökyüzü ,güneş , ay , bulutlar ve
rüzgar gibi.Alviss , bu soruya ; Tanrı , insan , dev , cüce , cin ve başka
varlıkların bunlara verdiği adlarla yanıt verir.Sorular yanıtlandıktan
sonra , güneş yükselir ve Alviss , aydınlık ışık altında taşa dönüşür.
Şarkının
diyalog formu , "Vafprudnismal" 'ı anımsatsa da ; isim sıralamaları ,
geç-eski nordik dönemlerden tanınan ve İzlanda'da uzun zaman canlı kalmış
olan "Pulur" 'u anımsatıyor.Çünkü , "Pulur" 'un isim dizeleri ; genelde ,
uzun isim kataloglarından başka bir şey değildir.Çerçeve öykü ise , yeni
döneme ait olan ve cücelerin güneş ışığına dayanamayıp taş olduğuna
inanılan , halk söylencelerine dayanıyor.Ancak , bir cüce ile Thor'un kızı
arasındaki nişanın , eski nordik şiirlerinde izi bulunamamıştır.Bu şarkının
, apayrı grotesk bir havası vardır.
Alvissmal'ın ,
bir bestecinin eseri olduğu düşünülebilir.Şarkının sözcük haznesi de
dikkate değerdir.Çok sayıda deyiş , yalnızca bu şarkıda kullanılmıştır.Bazı
dizelerin karşılıkları , 9. yüzyıla ait "Ragnarsdrapa" 'da olduğu gibi ,
çok eski nordik şiirlerde bulunur.Bilgi şiirini , mitolojik şiirin eski
bir tarzı olarak kabul edersek ; Alvissmal'ı , Pagan döneminin bir belgesi
olarak görebiliriz.Şarkıdaki anlatım tarzı , farklılıklar
gösterir.İnsanların anlatımları , genelde alıştığımız ve bildik
anlatımlar iken ; cinlerin anlatımları güzelliği vurgular , devlerinki ise
ürkütücüdür.Benzeri katalog şiirlerinin aksine ; bu şarkıda , gerçekten
orijinal bir "Çerçeve olay" eklentisi vardır.
Kaynakça :
A History of
Icelandic Literature
Stefan Einarsson/1957
Kindlers Neues
Lexion
1992
Alman Kahramanlık
Destanları
Hermann Schneider
Roswitha Wisniewski
Ege Üniversitesi Edebiyat
Fakültesi Yayınları / 1992
E-MAİL
asmakat2002@yahoo.com
 |