|
|
 |
Aliş ile Zeynep arasındaki aşk macerası, 16.-17.
yüzyıllarda, Lom Palanka’da yaşanmıştır.Lom Palanka, o tarihlerde, köy
denecek kadar küçük bir kasabadır.
Efsanenin kahramanı güzel Zeynep, zengin bir ailenin kızıdır.Aliş ise, bu ailenin yanında kahyalık yapan, Ali Ağa’nın yeğenidir.Aliş, hem Ali Ağa ile ev işlerine bakmakta; hem de, o yörede balıkçılıkla uğraşmaktadır.Aliş ile Zeynep, birbirlerini delice sevmektedir.Aralarındaki aşk, önce Lom Palanka’ya; ardından, tüm Doğu Rumeli’ye yayılır.Ancak, aralarındaki engel; Aliş’in, kimsesiz ve yoksul oluşudur.Aliş, buna rağmen, Zeynep’i babasından ister.Baba, Aliş’in yoksul olması nedeniyle, kızını vermez.Anne ve baba, kızlarını zengin bir aileye vermek istemektedir.Aliş de, bu durum üzerine; Lom Palanka’dan ayrılıp, Vidin’e gider.Zeynep ise, babasına karşı gelemediğinden, yatağa düşmüştür.Kızlarının hastalığına dayanamayan anne ve baba ölür.Zeynep ise, kahya Ali Ağa’ya ve dadı Nazlı’ya emanet kalır. Bu arada, Aliş, Vidin’de fazla kalamayıp; Zayeçar, Knjajavevats, Niş, Vranye, Üsküp, Köprülü, İştip, Gevgeli ve Selanik’e gider.Bir süre sonra da, parasız kalıp, Serez’e gider.Burada, bir handa yamaklık yapar.Hancı, bu dürüst delikanlıyı sevmiş ve yanına almıştır.Ancak, Aliş, burada da uzun süre kalamaz.Çünkü, Serez hakiminin kızı Zeliha, Aliş’e gönlünü kaptırmıştır.Oysa, Aliş, sadece Zeynep’i sevmektedir.Aliş, İstanbul’a gider.Öte yandan, Zeynep de, Aliş’i bulmak için yollara düşer.Önce, Serez’e; ardından, İstanbul’a gider.İki sevgili, burada, bir rastlantı sonucu birbirlerine kavuşurlar. Aliş ile Zeynep efsanesi, 17. yüzyıldaki sevgi anlayışını yansıtır.O dönemdeki sevgi anlayışı, dönemin ahlak anlayışlarının yansımasıdır.Zeynep’in, Aliş’e karşı olan temiz aşkı ve Aliş’in de, her türlü güçlüğe karşı, Zeynep’e son derece bağlı kalması; 17. yüzyılda egemen olan sevgi felsefesini, bütün açıklığıyla gözler önüne sermektedir.”Aliş’imin Kaşları Kare” türküsüne esin kaynağı olan bu efsane; “Leyla ile Mecnun”, “Ferhat ile Şirin”, “Arzu ile Kamber” gibi efsaneleri anımsatmaktadır.
Kaynakça: -Yazınımızda tiyatro türünde Aliş Avni Engüllü -Aliş ve Hüseyin Süleyman üstüne Lütfü Seyfullah
|
