 |
Hayatı :
Abbott , 14 kasım 1803'te , Maine'e bağlı Hallowel'de
doğar.Babası , Jacob Abbot ; annesi ise Lydia Abbot'tır.Abbot çiftinin 7
çocuğu vardır.Yazar , 7 çocuğun ikincisi ve 5 erkek çocuğun ise en
büyüğüdür.Ailesi , katı ve kuralcı Hıristiyanlardandır.Abbott , mutlu bir
çocukluk geçirir.5 erkek kardeşin hepsi , Bowdoin kolejini bitirir.Hepsi ,
Andover'da Tanrıbilim okur ve hepsi de papaz olur.1849'da ölen en küçük
kardeş dışında , hepsi de yazardır.
Abbott , önce "Hallowel
Akademisi" 'ne ; daha sonra , Maine'e bağlı Brunswick'teki , "Bowdoin
Koleji" 'ne gider.Bu yıllarda , dedesinin ve babasının adını taşıdığından
ve "Üçüncü Jacob Abbot" olarak anılmamak için ; soyadına ikinci bir "t"
ekleyerek , "Abbott" yapar.Yazar , bu kolejden , 1820'de mezun olur.Bir
süre , "Portland Akademisi" 'nde ders verir.Öğrencileri arasında , ünlü
yazar Henry Wadsworth Longfellow da vardır.
1821'de ,
Massachusetts'e bağlı , "Andower Newton İlahiyat Fakültesi" 'nde
, eğitim görmeye başlar.1824'e kadar eğitimini sürdürür.1824'te , okul
bittikten sonra ; kutsanarak , bir cemaat kilisesinin papazlığına atanır.Aynı yıl , "Amherst
üniversitesi" 'nde ders vermeye başlar.1824-25 arasında , özel öğretmenlik
yapar.1825 yılında ise , "Amherst Üniversitesi" 'nde matematik ve felsefe
profesörü olur.1826'da , "Hampshire Birliği" 'nden vaaz verme yetkisi alır
ve üniversite şapelinde vaazlara başlar.18 mayıs 1828'de , Marriet Vaughan
ile evlenir.Yazar , 1829'a kadar , üniversitedeki görevinde kalır.
Abbott , 1829
haziran'ında , kardeşi John ile birlikte , Boston'da "Mount Vernon Kız
Ortaokulu" 'nu kurar.1829-33 yılları arasında ise , okulun müdürlüğünü
üstlenir.Abbott , okulda , çocukların öğrenmeye karşı olan ilgisini
körüklemek amacıyla ; onlara , önce bir sorunu göstererek , o sorunu çözme
yöntemlerini anlatma yoluna gitmiştir.
Abbott , 1834'te ,
Mount Vernon'dan ayrılarak , Roxbury'ye taşınır.Burada , "Eliot Cemaat
Kilisesi" 'ni kurar ve bu kilisenin papazlığını yapar.1836'da , sağlık
sorunları nedeni ile papazlıktan ayrılır ve ailesi ile birlikte Maine'e
döner.Kışı , Maine'e bağlı Formington'daki babasının evinde geçirir.Daha
sonra , burada arsa satın alarak , "Küçük Mavi" adını verdiği bir ev
yaptırır.Eve bu adı verirken , şehrin 20 mil kuzeyindeki , görkemli Mavi
Dağ'dan esinlenmiştir.
1839'da , kendini
edebiyat çalışmalarına verir.1843'te , eşinin ölümünün ardından , New york'a yerleşir.Burada , kardeşleri John ve Gorham ile birlikte ,
kızlar için ileri düzeyde eğitim veren , "Abbott Enstitüsü" 'nü
kurar.Okulun özgün adı , "Genç Bayanlar İçin İlahiyat Fakültesi" 'dir.Yazar
, okulun müdürlüğünü de üstlenir.
1845'te ,
Newyork'ta , bu kez erkekler için , "Mount Vernon Okulu" 'nu kurar ve
müdürlüğünü üstlenir.1848'de , Avrupa'ya yapacağı birçok gezinin ilkini
gerçekleştirir.1851'de , okuldaki görevinden ayrılır.1853'te yeniden
evlenir.Eşinin adı Mary Woodbury'dir.1870'lerde , yine Formington'a döner
ve babasının eski evi "Fewacres" 'e yerleşir.Çünkü , kendi evi "Küçük
Mavi" , artık yatılı bir okul olarak kullanılmaktadır.Yazar , 6 kasım
1879'da burada ölür.
Eserleri :
200'den fazla
eseri olan Abbott'ın ilk eseri , "Genç Hıristiyan" 14 cilttir.Yazarın
hayat öyküsünün yer aldığı kitabın 2. baskısı , 1882 tarihlidir.Abbott'ın
2. eseri , 1832'de çıkmıştır. ve "Hıristiyanlık Ödevinin Ve
İlkelerinin Bildik Bir Tanımı" adını taşır.Eser , sadece gençler için
değil ; aynı zamanda , dini bir yaşama başlamak ve dindarlığın başlıca
ilkelerinin , içten ve anlaşılır bir dille yapılmış olan açıklamasına
sahip olmak isteyen büyükler için kaleme alınmıştır ve Hıristiyanların
temel ödevleri üzerinedir.
1835'te ,
yazarın en önemli eserlerinden biri olan , 28 kitaplık "Rollo Dizisi" 'nin
ilki çıkar.Bu ilk kitabın adı "Küçük Bilgin Konuşmayı Öğreniyor / Rollo
İçin Resimli Bir Kitap" 'tır.Bu kitabın sonraki baskıları , "Rollo
Konuşmayı Öğreniyor" adıyla yayınlanmıştır.Aynı yıl , dizisinin 2. kitabı
da yayınlanır.Rollo Dizisi" 'deki kitaplarından bazılarının adları ; "Rollo
Oyunda" , "Rollo İş'te" , "Rollo Avrupa'da" 'dır.Ayrıca , Öğretmenler için
, 1841'de "Rollo , Ahlak Yasaları" çıkar."Rollo Avrupa'da" ise , 1853-58
arasında yazılmıştır.
"Rollo" , Amerika
iç savaşını önceleyen en popüler çocuk kitabıdır.Rollo , her şeyi bilen
George amcası ile yaptığı dünya gezisinde ; ahlak , coğrafya , fen ve
tarih bilgilerini okuyucuya aktarır.Rollo , öğrenmeye istekli ve her şeyi
en ince detaylarına kadar araştıran , iyi bir çocuktur.Bu yüzden her Rollo
kitabı , birer bilgi deposudur.
1840'ta , 6
ciltlik "Jonas Kitapları Dizisi" yayınlanır.1841'de ise , sadece kızlara
yönelik , "Lucy Kitapları Dizisi" yayınlanır.Yazar , 1848-53 yılları
arasında , kardeşi John ile birlikte , 32 ciltlik "Resimli Tarihler"
adlı
diziyi hazırlar.Eserin 22 cildini , yazar kendi yazmıştır.Bu tarih
dizisinde ; Büyük İskender'den Kleopatra'ya , Cengiz Han'dan 1.
Elisabeth'e kadar , pek çok tarihi figürün hayat öyküsü yer almaktadır.
Abbott , 1850-54
yılları arasında , "Frank Öyküleri" 'ni kaleme alır.10 ciltlik bu öykü
dizisindeki çocuk betimlemeleri ve öykü anlatımının ustalığı , diziyi
ilginç kılmıştır.Bu öykülerdeki karakterler ; Amerikan çocuk edebiyatının
, ilk gerçek , üç boyutlu karakterleridir.Yazar , 1851'de ; kardeşi
Charles ile birlikte , "Mount Vernon Aritmetik Kitabı" 'nı yazar.Kitabın
amacı ; çocukların öğrenmeye olan ilgilerini artırmak ve onları , gerçek
hayatta karşılaşacakları sorunlarla yüzleştirip , çözümünü göstermektir.
Abbott'ın , ayrıca
şu eserleri vardır :
- Marco Paul dizisi 6 cilt
- Şen Aile dizisi 12 cilt
- Juno Kitapları dizisi 6 cilt
- Gökkuşağı dizisi 5 cilt
-Amerika Tarihi 8 cilt
-Gençler İçin Bilim :
Isı , ışık , güç , su ve toprak adlı 4 ciltten
oluşmaktadır.
- İskoçya'da Bir Yaz
-Öğretmen
- Tarihi Yapanlar
Sanatı :
Çocuklar için ,
ilk öykü dizilerinin yazarı olan Abbott ; dizi kitap yazımının , başlıca
türlerini ve tekniklerini ilk kez ortaya koyan kişidir.O , bu türü ; tek
başına kitlelere tanıtmış ve herkes tarafından sevilmesini sağlamıştır.Abbott
, bir yandan , ahlaki değerlere ve bilgilenmeye önem verirken ; öte yandan
, akla yakın ve hayatın içinde karşılığı olan öyküler kaleme almıştır.Onun
betimlediği dünya , basit ve her çocuğun , kolaylıkla kavrayıp
benimseyebileceği bir dünyadır.
Yazarın , dini ,
eğitimsel ve ahlaki inançların süzgecinden geçirerek kaleme aldığı
kitapları ; mutlu ve üretken çocukların kaleme alındığı sahnelerle
doludur.Onun dizi kitaplarında ; büyük bir ülkenin , küçük kasabalarında
sade bir hayat süren insanların ve çocukların küçük maceralarıyla ,
onların , kendince büyük sorunlarının anlatıldığı , zevkli ve kolay
anlaşılır öyküler yer alır.
Yazarın eğitim
felsefesi ; bir çocuğun bakış açısına yönelik , sempati ve anlayışla
dengelenmiş bir disipline duyulan inançtır.Abbott'ın , bunca tanınıp
sevilmesinin sırrı ; onun , çocuklara duyduğu sevgidir.Onun eserleri ; az
bulunur bir insan sevgisi , hoşgörü ve yumuşaklıkla yoğrulmuştur ve bu
nitelikleri sayesinde , tüm çağların çocuk kitapları arasında , özel bir
yere sahiptir.
Kaynakça :
- Jacob Abbott
Deidre Johnson / 1999
- Virtual American Biographies
Appleton's Encyclopedia / 1886
-The Oxford Companion to American Literature
James D. Hart / 1956
-Encyclopedia Britannica
1911 Baskısı
- Ana Britannica
Ana Yayıncılık / 1986
E-MAİL
asmakat2002@yahoo.com
 |