|
|
 |
Hayatı : Baranauskas , 17 ocak 1835'te , doğu Litvanya'da Anyksciai köyünde , kalabalık bir köylü ailenin çocuğu olarak doğar.Adı Baronas , Baronowski , ve Baranauskis olarak da söylenen yazar ; 1845-48 yılları arasında , Anyksciai'de , kilise topluluğuna ait bir okula gider.1848-49 yılları arasında ise , Gelvonai papaz evinde hizmetli olarak çalışır.Rumsiskes'deki katipler okulunda öğrenim görür.Buradan mezun olduktan sonra ; Vainutas , Raseiniai , Seda ve Skuodas'taki bölge bürolarında görev alır. 1856'da Varniai İlahiyat Fakültesi'ne giren Baranauskas ; içinde , "Anyksciai Ormanı" 'nın da yer aldığı en güzel şiirlerini , burada eğitim gördüğü , 1856-58 yılları arasında yazar.1858'de , Katolik kilisesinin yetkilileri tarafından , Petersburg Katolik Akademisi'ne gönderilir.Yazar , 1858-62 yılları arasında eğitim aldığı bu okuldan , teoloji yüksek lisans derecesini ve yurtdışı çalışmaları için gerekli bursu alarak mezun olur.1863-64 yıllarında ; Innsbruck , Louvain , Münih ve Roma'daki Katolik üniversitesinde eğitimine devam eder ve papazlık yapma hakkını elde eder. Baranauskas , 1865'te , Petersburg Papaz Akademisi'nde profesör olur.Aynı yıl , Kaunas Katedrali piskopos yardımcılığına getirilir.Daha sonra , Kaunas İlahiyat Fakültesi'nde 1867 yılına kadar ; önce profesör , sonra da müfettiş olarak görev yapar.Bu dönemde , Litvan dili ile ilgilenmeye başlar.Bir süre sonra , buradaki görevinden ve çalışmalarından sıkılan yazar , Litvanya'ya geri döner ve Kaunas'taki papaz okulunda öğretmenliğe başlar.1884 yılında , Papa ; Baranauskas'ı Samogitia piskopos yardımcısı olarak atar.Yazar daha sonra , 1897'de , Seinai piskoposluğuna getirilir.Bu yıllarda , Baranauskas , matematiğe merak sarar. Yaşı ilerledikçe , yeniden Litvan edebiyatı çalışmalarına ağırlık veren Baranauskas ; birkaç dini şarkı yazdıktan sonra , İncil'i Litvan diline çevirmeye başlar.Ancak , çevirisini tamamlayamadan ; 26 kasım 1902'de , Seinai'de ölür.Yazarın mezarı bu şehirdedir. Eserleri : 1) Anyksciai Ormanı 1859 Baranauskas'ın , doğu yüksek Litvan lehçesiyle yazdığı 342 dizelik bu şiir , Litvanya edebiyatının klasiklerinden biridir.Anyksciai yakınlarındaki bir çam ormanının eski güzelliğini ve Ruslar tarafından nasıl yok edildiğini anlatır.Şiir , Litvanya'nın Rusya'nın baskısı altında ezildiği , 1858-59 yılları arasında kaleme almıştır.Ve şiir , yalnızca ormanı ululayan bir güzelleme değil ; aynı zamanda , eskiden büyük bir güce sahipken , kaderinin Rusya'nın eline bırakılmasıyla zayıflayan bir Litvanya metaforudur. Şiir , 2 bölümden oluşmaktadır.İlk bölümde , şairin doğduğu toprakların , kırsal kesimlerinin güzelliğine ait , belleğinde yer etmiş olan zengin imgeler vardır.İkinci bölümde ise , ormanın yok edilişi ve onun yerinde , yalnızca , ağaç köklerinin ve çıplak yamaçların kalışı betimlenir. Ağaç ve orman imgelerinin , özgür yaşamanın romantik sembolüne dönüştüğü "Anyksciai Ormanı" , Litvanya edebiyatının ilk romantik şiiridir.Ayrıca , Baranauskas ; Litvanya edebiyatında ilk kez , ana dilini koruyan ve ona sahip çıkan halkın , duygusal tavrını öne çıkarıp övmüştür.Aynı zamanda bütün bunlar , Litvanya şiirinde manevi varlığa , yaratıcı potansiyele ve halkın ahlaki değerlerine yapılan ilk vurgulardır.Yine ilk kez olarak , şair ; insanın manevi varlığından ve doğa ile arasındaki bağlantılardan söz etmiştir. Ona göre , doğanın beslediği ve zenginleştirdiği insanın imgelemi , halk sanatının çeşitli örneklerini , halk şarkılarının ezgilerini üretmiş ; halk şiirinin anlatılmaz güzellikteki lirizmini , masalların ve efsanelerin bitmek tükenmek bilmez kaynağını yaratmıştır.Öte yandan , doğanın dengesinin bozulması da fiziksel uyumun yitirilmesine ve zihinsel yorgunluğa yol açacaktır.Manevi algı ve duyuları ilk kez ele alan şair , Litvanya şiiri için bütünüyle yeni olan bu girişiminde ; halk dilini , soyut kavramların anlatımında yaratıcı bir şekilde kullanmıştır. Şiir , Anyksciai ormanının dramatik tarihini , barbarlık döneminin kutsal orman teması'ndan başlayarak , çarın adamlarının kasıtlı eylemlerine varıncaya kadar , gerçeklerin ışığında dile getirirken ; bir yandan da , ormanın tarihçesinden başlayarak geçirdiği değişimleri , nasıl defalarca kuruyup yeniden yeşerdiğini anlatır. Halk arasında anlatılanlara göre , Pagan dönemlerde yetişen büyük ormanlar , Hıristiyanlığın ortaya çıkışıyla zarar görmüştür.Ormanların , Paganizmin merkezi olarak görülüp zarar görmesi , yazara göre , yalnızca Litvanya'nın varlığına ve görkemine yönelen bir yok etme girişimi değil ; aynı zamanda , eski ahlaki değerlere , ulusal geleneklere , halk kültürünün temellerine ve estetiğine karşı bağışlanamayacak bir saldırıdır. 2) Petersburg Yolculuğu 1859 Yazar , bu eserinde , çağının insanlarının kendini beğenmişliklerini ve Litvanya'yı baskı altında tutan Rusya'yı eleştirir. 3) Çiftçi Şarkıları Derlemesi 1860 Bu eser , kısa şiirlerden ve dini ilahilerden oluşmuştur. 4) Doğu Litvanya'dan Parçalar 1882 5) Litvan Lehçelerinin Dil Bilimsel İncelemeleri Üzerine Yazılar 6) Litvan sözcük ve Dili Üzerine Gözlemler 1898 Sanatı : Baranauskas , Kaunas İlahiyat Fakültesi'nde iken , Litvan dili ile ilgilenmiştir.Bu ilgisini ve çalışmalarını , Litvan lehçeleri üzerinde yoğunlaştıran yazar ; Litvan dilinin , dilbilgisi kurallarını da düzenler.Onun dil bilimsel çalışmalarının bir bölümü , Litvan filolojisi için büyük önem taşımaktadır.Yazar , Litvan lehçelerinin o güne kadarki en ayrıntılı sınıflandırmasını yapmayı başarmıştır. Lehçebilim (Diyalektoloji) dışında , matematik ve teoloji ile de ilgilenen Baranauskas ; bu konularda önemli ilerleme sağlayamamıştır ve bu çalışmaları önemsizdir.Baranauskas'ın şiirleri ise , ataerkil özlemlerden kurtulamamış , daha sonraları şiirlerinde kilise yanlısı , tutucu eğilimler görülmüştür. Kaynakça : -Lithuanian Classic Literature
Anthology :
(Early period) -The Anyksciai Grove -Dictionnaire Biographique des
Auteurs -Ana Britannica Ana Yayıncılık / 1986 -Büyük Larousse Gelişim Yayınları/1986
E-MAİL
|
